Δίνουμε στη δημοσιότητα τις φωτογραφίες του κτιρίου της Ερμού 134-136 πριν και μετά την ανακαίνιση των άνω των 700.000 ευρώ, για να κρίνει ο κάθε πολίτης και οι εργαζόμενοι στο ΥΠΠΟ τόσο το κόστος όσο και την αναγκαιότητα αυτών.
(μετά τις φωτογραφίες ακολουθεί το δελτίο τύπου)
Στις 4/1/2026 το Υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε ότι θα παραχωρήσει την ιστορική έδρα του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (Ερμού 134-136) στο νεοσύστατο Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού. Το πανηγυρικό δελτίο τύπου, που συνοδεύεται από φωτογραφίες της σε εξέλιξη εργολαβίας, βρίθει ανακριβειών, ψεμάτων και αποσιωπήσεων, που χρήζουν απάντησης.
1. Το κτίριο της Ερμού 134-136 παραχωρήθηκε από την αείμνηστη Υπουργό Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη στον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων ως έδρα του το 1982 (και όχι το 1986 όπως λανθασμένα αναφέρεται στο Δελτίο Τύπου του ΥΠΠΟ), με Υπουργική Απόφαση που δεν είχε όρους. Το 1993-1994 το Υπουργείο Πολιτισμού πραγματοποίησε ανοιχτό διαγωνισμό για την αρχιτεκτονική μελέτη αποκατάστασης του κτιρίου της Ερμού 134-136, στο πλαίσιο της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας. Οι εργασίες εκείνες ήταν που αναβάθμισαν το κτίριο, έδωσαν ανάσα στην τότε υποβαθμισμένη περιοχή και αποκατέστησαν την ιστορική έδρα του ΣΕΑ στην μορφή που έχει και σήμερα.
2. Η έξωση του Συλλόγου από την ιστορική του έδρα, με απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού Λ. Μενδώνη συνέβη το 2023, για λόγους εκδίκησης και φίμωσης, λόγω της σθεναρής στάσης του Συλλόγου ενάντια στις καταστροφικές πολιτικές στον πολιτισμό, όπως έχουμε εκτενώς παρουσιάσει στις ανακοινώσεις, εκδηλώσεις και τις συνεντεύξεις τύπου. Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού έχει επιδοθεί έκτοτε σε αγώνα λάσπης εναντίον του ΣΕΑ, υποστηρίζοντας ότι το κτίριο είχε φθορές και επικαλούμενο μόνο την αποκόλληση τμήματος του εξωτερικού γείσου, που συνέβη το 2019, λόγω έντονης βροχόπτωσης. Ο ΣΕΑ μεριμνώντας για την ασφάλεια των πολιτών τοποθέτησε με δικές του δαπάνες σκαλωσιά και πλέγμα και ζητούσε επανειλημμένως ήδη από το 2019 από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του ΥΠΠΟ να αποκατασταθεί η φθορά στο κτίριο ιδιοκτησίας ΥΠΠΟ, κόστους 15.000 ευρώ, από τις πιστώσεις εθνικών πόρων, εφόσον οι πόροι του ΣΕΑ δεν επαρκούσαν. Το μικρής κλίμακας έργο δεν επελέγη ποτέ να χρηματοδοτηθεί από το ΥΠΠΟ.
3. Την εξαιρετική κατάσταση όλου του κτιρίου και του κήπου την γνωρίζουν πολύ καλά χιλιάδες άνθρωποι που το επισκέφτηκαν για τις εκδηλώσεις του ΣΕΑ, χιλιάδες πολίτες που υπέγραψαν ενάντια στην άρση της παραχώρησης του στον ΣΕΑ, ενώ την έχουν καταγράψει τόσο οι δημοσιογράφοι όσο και οι ελεγκτές δημόσιας διοίκησης που επισκέφτηκαν το κτίριο τον Οκτώβριο 2023. Το πλέον επιβαρυντικό για την πολιτική ηγεσία, όμως, είναι ότι την πραγματική κατάσταση διατήρησης την γνωρίζει επισήμως το ίδιο το ΥΠΠΟ, αφού έχει καταγραφεί λεπτομερώς στα δύο πρωτόκολλα παράδοσης-παραλαβής (του 2023 και του 2024), που έχουν την υπογραφή των αρμόδιων οργάνων και αποτελούν επίσημα έγγραφα του ΥΠΠΟ, και στις τεχνικές εκθέσεις με υπογραφές πολιτικών μηχανικών που επισυνάπτονται σε αυτά.
4. Το Υπουργείο που επί 4 χρόνια δεν θέλησε να βρει 15.000 ευρώ, όπως ζητούσε ο Σύλλογος, για την αποκατάσταση των κονιαμάτων του γείσου στο κτίριο ιδιοκτησίας του, εν μια νυκτί το 2024 δέσμευσε ποσό 1.300.000 ευρώ από τον προϋπολογισμό (ΠΔΕ) του Υπουργείο Πολιτισμού (όπως δείχνει η Υπουργική Απόφαση) προκειμένου να υποστηρίξει ενώπιον του ΣτΕ ότι το κτίριο που φιλοξενούσε την έδρα, την βιβλιοθήκη, τον ξενώνα και τις εκδηλώσεις του ΣΕΑ, ήταν δήθεν ετοιμόρροπο.
Αποτελεί πραγματικό οικονομικό σκάνδαλο που βαρύνει πρωτίστως την πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟ ότι η αρμόδια Υπηρεσία προκήρυξε διαγωνισμό (συν. 2) ύψους 725.450,57 ευρώ από εθνικούς πόρους, με αιτιολογία τις «εργασίες άρσης δομικής επικινδυνότητας» σε κτίριο που δεν είχε κανένα στατικό πρόβλημα! Δεν προηγήθηκε μελέτη πολιτικού μηχανικού, ούτε αρχιτεκτονική μελέτη που να εγκριθεί από το αρμόδιο συμβούλιο, ούτε κάποια τεκμηρίωση «δομικής επικινδυνότητας» (βλ. Διακήρυξη).
Χρησιμοποιήθηκε, όμως, η από 13.10.2023 έκθεση αυτοψίας-ενημερωτικό σημείωμα της Τμηματάρχη της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων Αττικής, Ανατολικής Στερεάς και Κυκλάδων, από αυτοψία η οποία πραγματοποιήθηκε εξωτερικά του κτιρίου και προσκομίστηκε στο ΣτΕ ως απόδειξη ότι «το κτίριο πρέπει να εκκενωθεί» (β. Απόφαση). Πρόκειται για την Τμηματάρχη, η οποία το 2024 τέθηκε σε αργία, καθώς προφυλακίστηκε ως κατηγορουμένη για συμμετοχή στο κύκλωμα εκβίασης καταστηματαρχών στην Αθήνα και τις Κυκλάδες.
Αφήνουμε στην κρίση των πολιτών, των επαγγελματιών, των υπαλλήλων του ΥΠΠΟ, και οποιουδήποτε αρμοδίου, αν οι εργασίες που έγιναν (συγκεκριμένα: εργασίες στεγάνωσης, αποκατάσταση του γείσου, αλλαγή πλακιδίων στο μπαλκόνι του α’ ορόφου, ανακαίνιση 4 WC και 2 κουζινών, επιχρωματισμός κουφωμάτων και κελύφους και μερική αντικατάσταση των ξύλινων πατωμάτων λίγων μόνο τετραγωνικών), δικαιολογούν ποσό άνω των 700.000 ευρώ! Η σύγκριση των φωτογραφιών του κτιρίου που παρέλαβε το ΥΠΠΟ τον Αύγουστο του 2024 και αυτών που βιάστηκε να δημοσιοποιήσει στις 4/1/2026 (βλ.πάνω), δημιουργεί εύλογα ερωτήματα σχετικά με το ύψος της εργολαβίας.
5. Είναι μεγάλο το θράσος της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΠΟ να λέει ότι το κτίριο είχε περιέλθει «σε απόλυτη παρακμή» ή ότι «με τη νέα του χρήση αναβαθμίζεται η ευρύτερη περιοχή». Οι παρουσιάσεις βιβλίων στον κήπο και στις αίθουσες του κτιρίου της Ερμού 134-136, που τώρα «ανακάλυψε» το ΥΠΠΟ, έγιναν θεσμός με πρωτοβουλία του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, που φρόντισε το κτίριο ιδιοκτησίας ΥΠΠΟ να μην παραμένει κλειστό -όπως πλείστα άλλα παραχωρημένα ακίνητα του ΥΠΠΟ- αλλά να ανοίγει για τις ανάγκες των πολιτών και του πολιτισμού, για παρουσιάσεις βιβλίων, θεατρικές παραστάσεις, παραδοσιακούς χορούς, κινηματογραφικές ταινίες και άλλα δρώμενα, απευθυνόμενο ισότιμα και δωρεάν σε όλους τους πολίτες.
Αυτό αποτυπώθηκε με τον καλύτερο τρόπο στο κείμενο των κατοίκων της γειτονιάς του Θησείου ενάντια στην έξωση του ΣΕΑ από την ιστορική έδρα του, καθώς και στην απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας, που επεσήμανε ότι το κτίριο με τις χρήσεις του ήταν «πυρήνας πολιτισμού της πόλης και ιδιαίτερα της γειτονιάς του Θησείου».
6. Υπενθυμίζεται ότι η Υπουργός Πολιτισμού, εξαναγκασμένη από την απόφαση του Ε΄ Τμήματος του ΣτΕ, παραχώρησε ως «έδρα» στον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων το κτίριο ιδιοκτησίας ΥΠΠΟ στην Πανός 19Α. Πρόκειται για μια προσχηματική απόφαση, καθώς, όπως συνομολόγησε και το ΥΠΠΟ, «το κτήριο χρειάζεται ελέγχους και επισκευές των διαπιστωμένων φθορών, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί με σύγχρονο και ασφαλή τρόπο». Το Υπουργείο Πολιτισμού που ξοδεύει 1.300.000 ευρώ για το κτίριο της Ερμού 134-136, δεν μπορεί -παρά τα επανειλημμένα αιτήματα του ΣΕΑ- να βρει τα ελάχιστα κονδύλια για την επισκευή του κτιρίου στην Πανός 19Α, ώστε αυτό να καταστεί ασφαλές και λειτουργικό.
Ο Σύλλογος συνεχίζει την ανεξάρτητη και μαχητική δράση του και συνεχίζει να διεκδικεί την επιστροφή στην ιστορική του έδρα. Για να αποτελέσει το κτίριο της Ερμού ξανά σημείο αναφοράς και σύνδεσης της αρχαιολογίας με την κοινωνία και αναγνώρισης του έργου των αρχαιολόγων και του προσωπικού του ΥΠΠΟ.
