Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων αποχαιρετά με θλίψη τον διακεκριμένο επίτιμο Έφορο Αρχαιοτήτων Λάζαρο Δεριζιώτη. Ο Λάζαρος Δεριζιώτης υπήρξε πρωτοπόρος βυζαντινός αρχαιολόγος και ένας από τους σπουδαίους Εφόρους των δεκαετιών 70, 80 και 90, που ανέδειξε με τη δράση και τα έργα του τα μεσαιωνικά μνημεία της Θεσσαλίας και της Στερεάς Ελλάδας.
Γεννήθηκε στο Λυκότραφο Μεσσηνίας στις 20 Φεβρουαρίου του 1942. Μεγάλωσε στον Πειραιά, στην Καλλίπολη, και αποφοίτησε από το 2ο Γυμνάσιο Πειραιώς. Εισήχθη στο ΕΚΠΑ το 1960, στην Φιλοσοφική σχολή, και αποφοίτησε από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας το 1965. Αρχικά διορίστηκε στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση τον Σεπτέμβριο του 1968, στο Μουσουλμανικό Γυμνάσιο Κομοτηνής. Εισήλθε κατόπιν εξετάσεων στην Αρχαιολογική Υπηρεσία το 1970 και τοποθετήθηκε στη Βέροια με περιοχή αρμοδιότητας την Δυτική Μακεδονία. Το 1973 μετατέθηκε στη Λάρισα στη νεοσύστατη 7η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, όπου και παρέμεινε ως Έφορος μέχρι την αφυπηρέτησή του το 2003 με μόνο ενδιάμεσο κενό το διάστημα 1980-82 όταν μετέβη στο Βερολίνο, στο Freie Universität, όπου κατά την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής, μελέτησε τη ζωγραφική των Μονών Μ. Μετεώρου, Ρουσάνου (Μετεώρων) και Αγίου Βησσαρίωνος Δουσίκου της Πύλης των Τρικάλων. Στα 30 σχεδόν χρόνια που υπηρέτησε ως Έφορος, ο Λάζαρος Δεριζιώτης έθεσε ως προτεραιότητα την διάσωση και καταγραφή των πλείστων βυζαντινών μνημείων της 7ης ΕΒΑ καθώς και την αναστήλωση και στερέωση δεκάδων από αυτά.
Σε μια γεωγραφική περιοχή που κάλυπτε τους τέσσερις νομούς της Θεσσαλίας, τη Φθιώτιδα, την Ευρυτανία και τις βόρειες Σποράδες ο Λάζαρος Δεριζιώτης με το ελάχιστο προσωπικό της Εφορείας του και τα λίγα μέσα της εποχής προέβη σε σημαντικά έργα που διέσωσαν μνημεία και ανέδειξαν την αίγλη της βυζαντινής και μεταβυζαντινής τέχνης της περιοχής. Ανάμεσα στα σημαντικότερα μνημεία που αποκαταστάθηκαν επί διεύθυνσής του, ήταν το Μπεζεστένι και ο Άγιος Αχίλλιος στο λόφο Φρουρίου στη Λάρισα. Στο μοναδικό μνημειακό σύνολο των Μετεώρων καίρια ήταν η παρέμβαση για τη διάσωση της μονής Ρουσσάνου, καθώς και οι επεμβάσεις και συντηρήσεις σε όλα τα μνημεία που έθεσαν τις βάσεις για την μετέπειτα ανάδειξη τους. Ιδιαίτερη μέριμνα υπήρξε επίσης για τους βυζαντινούς οικισμού της Ελασσόνας, όπως η Άζωρος, η Μηλέα και η Δολίχη. Εκτός από αυτά επέβλεψε δεκάδες συντηρήσεις εκκλησιαστικών μνημείων σε όλους τους νομούς, μετακινούμενος διαρκώς με δικά του μέσα, πολλές σωστικές ανασκαφές, ενώ προώθησε τη δημιουργία τοπικών συλλογών αρχαιοτήτων σε διαφορετικές πόλεις. Συνεργάστηκε αρμονικά με τους εκπροσώπους της Εκκλησίας επιτυγχάνοντας με λεπτούς χειρισμούς την προστασία των μοναστηριών παράλληλα με την λειτουργία τους ως χώρων λατρείας. Υπήρξε, μαζί με τους διευθυντές προϊστορικών και κλασικών αρχαιοτήτων της αντίστοιχης Εφορείας, πρωτεργάτης της δημιουργίας του Διαχρονικού Μουσείου Λάρισας.
Το επιστημονικό του έργο υπήρξε ιδιαίτερα σημαντικό συμπληρώνοντας το έργο του επί του πεδίου: η έρευνά του σχετικά με τις τοιχογραφίες των Μετεώρων και της Μονής Δουσίκου στην Πύλη Τρικάλων, τη δεκαετία του 1990, οδήγησε τη Θεσσαλία στην πρωτοπορία της έρευνας, καθώς αναδείχθηκε η σημασία της μεταβυζαντινής ζωγραφικής στην περιοχή, ιδιαίτερα της Κρητικής Σχολής. Δημοσίευσε επίσης τη μονή Τατάρνας Ευρυτανίας και τις Εκκλησίες της Αγιάς καθώς και πλήθος επιστημονικών άρθρων.
Ήταν απόλυτα αφοσιωμένος στην προστασία των μνημείων χωρίς να θέτει όρια, συχνά εις βάρος των προσωπικών και οικογενειακών αναγκών του. Προσηνής στους νέους, έδινε έμφαση στη συνεργασία και ώθηση στην έρευνα, με συνέπεια πολλοί από τους νέους συναδέλφους να επιχειρήσουν χάρη στην επιμονή του τις πρώτες ερευνητικές εργασίες τους.
Υπήρξε ενεργό μέλος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων και μέλος του Διοικητικού του Συμβουλίου. Συμμετείχε μάλιστα το 2013 στη σειρά διαλέξεων «Περιηγήσεις με την Αρχαιολογική Υπηρεσία» με ανακοίνωση, μαζί με τον Σ. Κουγιουμτζόλγου, «Το ελληνιστικό και ρωμαϊκό παρελθόν μιας παλαιοχριστιανικής πόλεως στην περιοχή της Περραιβικής Τριπολίτιδος».
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων εκφράζει τα θερμά του συλλυπητήρια στην οικογένεια του εκλιπόντος και τη συνάδελφο Μαρία Δεριζιώτη.
Η κηδεία θα γίνει την Δευτέρα 20 Απριλίου 2026 στις 12:00 από το νεκροταφείο της Ανάστασης στο Πειραιά (Δραπετσώνα) και επιθυμία της οικογένειας είναι αντί για στέφανα να γίνει δωρεά στην ΦΛΟΓΑ https://www.floga.org.gr/thelw-na-boh8hsw/kanw-dwrea/
