Εισαγωγή
Ο ετήσιος Διοικητικός Απολογισμός αντιστοιχεί σε μια χρονιά δύσκολη τόσο για τη χώρα μας όσο και διεθνώς. Οι συνεχιζόμενοι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή οξύνθηκαν με την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν. Όλα αυτά δεν είναι πολεμικά μέτωπα κάπου μακριά μας, εμπλέκουν άμεσα την χώρα μας μέσω του ΝΑΤΟ, αλλά έχουν επίπτωση και στην καθημερινότητά μας: η ακρίβεια σε όλα τα βασικά αγαθά λόγω του πολέμου ήρθε να προστεθεί στην ακρίβεια που μάστιζε την χώρα μας, λόγω απουσίας πραγματικών ελέγχων στα καρτέλ και καθήλωσης μισθών και συντάξεων.
Η επίθεση συνολικά στον δημόσιο τομέα, όπως και στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, εντάθηκε, με την στοχοποίηση των δημοσίων υπαλλήλων, το νέο πειθαρχικό δίκαιο και την κυβερνητική εξαγγελία για κατάργηση της μονιμότητας. Η κυβέρνηση βάλλει κατά των δημόσιων αγαθών, προχωρά στην άμεση και έμμεση ιδιωτικοποίησή τους και έχει δείξει με κάθε τρόπο ότι επιθυμεί ένα μικρό δημόσιο, που να μην εξυπηρετεί τις κοινωνικές ανάγκες αλλά τις ανάγκες των εργολάβων. Το σκάνδαλο της σύμβασης 717 του ΟΣΕ, που οδήγησε στο έγκλημα των Τεμπών, το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, η σκανδαλώδης διαχείριση των κονδυλίων του ΤΑΑ και η «συμβουλοκρατία» δείχνουν εναργώς ποιοι είναι οι στόχοι της κυβέρνησης.
Το γεγονός ότι πολύ συχνά συζητάμε και μεταξύ μας, ότι αισθανόμαστε σαν να εργαζόμαστε σε παράρτημα του Υπουργείου Υποδομών και όχι στο Υπουργείο Πολιτισμού, είναι απολύτως ενδεικτικό της κατεύθυνσης για το «νέο δημόσιο» που θα υπηρετεί την κερδοφορία του ιδιωτικού τομέα.
Το τελευταίο έτος της τριετούς θητείας του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων υπήρξε ιδιαίτερα απαιτητικό καθώς ο ΣΕΑ, όπως και όλα τα μαχητικά σωματεία του δημοσίου τομέα, βρέθηκαν αντιμέτωπα με μια σειρά από πολιτικές επιλογές και μεθοδεύσεις που εφάρμοσε η κυβέρνηση και η πολιτική ηγεσία του ΥΠ.ΠΟ. Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΕΑ συμπορεύτηκε με την ΑΔΕΔΥ και άλλα σωματεία ενάντια: α) στο νέο πειθαρχικό των δημοσίων υπαλλήλων (Νόμος 5225/2025), το οποίο αυξάνει τις πιθανότητες να κατηγορηθεί δημόσιος υπάλληλος για πειθαρχικό παράπτωμα με ανυπόστατες κατηγορίες ή λόγω διατύπωσης άποψης, ενώ αλλάζει και τη δομή των Πειθαρχικών Συμβουλίων αφαιρώντας την συμμετοχή των αιρετών, β) στην τραγική στασιμότητα των μισθών, τη στιγμή που ο πληθωρισμός αυξάνεται διαρκώς, συρρικνώνοντας το εισόδημά μας. Ο ΣΕΑ συμμετείχε σε όλες τις κινητοποιήσεις για την επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού και τις πραγματικές αυξήσεις, γ) στη συζήτηση για άρση της μονιμότητας. Ο ΣΕΑ έχει εκφράσει την αντίθεσή του στη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος με στόχο την άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων αποτελεί κατάκτηση του κράτους δικαίου και εξασφαλίζει την δυνατότητα των Υπηρεσιών να υπηρετούν το κοινωνικό σύνολο και την προστασία των μνημείων. Η μονιμότητα ούτως ή άλλως δεν αφορά επίορκους υπαλλήλους, σύμφωνα με το ισχύον πειθαρχικό δίκαιο. δ) στην εμπλοκή της Ελλάδας στις πολεμικές επιχειρήσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στην Παλαιστίνη, στο Ιράν και στη Μέση Ανατολή. Ο Σύλλογος με ανακοινώσεις του τάχθηκε υπέρ του αγώνα των Παλαιστινίων και ενάντια στην καταστροφή των πολιτιστικών μνημείων της Παλαιστίνης. ε) Απέναντι στην συνεχιζόμενη προσπάθεια άμεσης ή έμμεσης ιδιωτικοποίησης της διαχείρισης των αρχαιολογικών χώρων, των μουσείων και των μνημείων, με σκοπό το ιδιωτικό κέρδος, ο ΣΕΑ προέταξε την υπεράσπιση του δημόσιου και κοινωφελούς χαρακτήρα του πολιτισμού, την υπεράσπιση και θωράκιση συνολικά του δημοσίου τομέα.
Δράσεις για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων αντέδρασε άμεσα στην προσπάθεια χωροθέτησης ραντάρ του Νέου Διεθνούς Αερολιμένα Ηρακλείου στον λόφο Παπούρα, δίπλα ακριβώς στη μοναδική μινωική κυκλική κατασκευή με διαπιστωμένη χρήση στην Προανακτορική έως την πρώιμη Παλαιοανακτορική περίοδο, που αποκαλύφθηκε στο πλαίσιο της σωστικής ανασκαφής. Το μοναδικό προϊστορικό μνημείο έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον της παγκόσμιας αρχαιολογικής -και όχι μόνο- κοινότητας για τον μοναδικό του σχεδιασμό και κομίζει νέα αρχαιολογικά δεδομένα στη μελέτη της Εποχής του Χαλκού στην Κρήτη και στη Μεσόγειο.
Δυστυχώς, παρά τις αρχικές δεσμεύσεις, οι φορείς διενέργειας του έργου και διαχείρισης του αεροδρομίου προσκόμισαν προμελέτη εγκατάστασης ραδιοβοηθημάτων με την οποία τοποθετούσαν ραντάρ και συνοδά έργα σε απόσταση λίγων δεκάδων μέτρων από το μνημείο. Ο ΣΕΑ, μαζί με άλλα σωματεία, αντέδρασε με παράσταση διαμαρτυρίας στην αιφνιδιαστική εισαγωγή του θέματος στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και στη συνέχεια, με την πρωτοπόρα δράση του Τοπικού Παραρτήματος Κρήτης, σε συντονισμό με τον Δήμο Μινώα Πεδιάδας και τοπικούς φορείς, πρωτοστάτησε σε κινητοποιήσεις τόσο στο λόφο της Παπούρας όσο και στο Ηράκλειο. Παράλληλα κατέθεσε (από κοινού με τον ΣΕΚΑ) ιεραρχική προσφυγή ενάντια στην Α.Π. 356321/01-08-2025 Απόφαση για την έγκριση της προμελέτης χωροθέτησης των ραντάρ που θα «εξαφανίσουν» το μνημείο.
Την Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2025 διοργανώθηκε από τον ΣΕΑ η πρώτη εκδήλωση παρουσίασης των προκαταρκτικών αποτελεσμάτων της έρευνας από τις ανασκαφείς σε μια κατάμεστη αίθουσα στην Αθήνα, ενώ ακολούθησαν εκδηλώσεις στο Καστέλλι και στο Ηράκλειο. Παρά την βράβευση του μνημείου ως της σημαντικότερης αρχαιολογικής ανακάλυψης για το 2025 (Διεθνές Βραβείο Αρχαιολογικής Ανακάλυψης «Παλμύρα») στην Μεσογειακή Έκθεση Αρχαιολογικού Τουρισμού (Borsa Mediterranea del Turismo Archeologico) BMTA 2025, η κυβέρνηση και οι διαχειριστές του αεροδρομίου συνέχισαν να δρομολογούν την εγκατάσταση των ραδιοσυστημάτων, μέσω εθνικών πόρων, παρότι εκκρεμεί η έκδοση απόφασης μετά την προσφυγή του Δήμου Μινώα Πεδιάδας και φορέων ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Ο ΣΕΑ προκήρυξε στάση εργασίας και πραγματοποίησε κινητοποίηση κατά τη συνεδρίαση του Τμήματος του ΣτΕ στις 4 Μαρτίου 2026, μαζί με τον ΣΕΚΑ και άλλα σωματεία. Σημαντική εξέλιξη ήταν η παρουσίαση εναλλακτικής πρότασης χωροθέτησης ραδιοσυστημάτων σε σειρά από άλλους λόφους περιμετρικά του αεροδρομίου, την οποία εκπόνησε ο ομότιμος καθηγητής κ. Νικόλαος Ουζούνογλου σε συνεργασία με το Εργαστήριο Μικροκυμάτων-Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Η πρόταση, η οποία παρουσιάστηκε και σε διαδικτυακή εκδήλωση του ΣΕΑ στις 18 Μαρτίου και είναι διαθέσιμη στο κανάλι youtube του Συλλόγου, καταρρίπτει το επιχείρημα της μοναδικής τεχνικής λύσης, πάνω στο οποίο δομήθηκε η επιχειρηματολογία των εκπροσώπων του αεροδρομίου και της κυβέρνησης, και το οποίο εκβίασε την θετική γνωμοδότηση του ΚΑΣ. Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων βρίσκεται σε ετοιμότητα για περαιτέρω ενέργειες για την προστασία του μοναδικού μνημείου.
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, σε συντονισμό με επιτροπές κατοίκων και άλλους φορείς εξέφρασε την αντίθεσή του στην πρόθεση του Δήμου Μονεμβασιάς και της ηγεσίας του ΥΠΠΟ, με την σύμφωνη γνώμη του ΚΑΣ, για την κατασκευή με πιστώσεις του ΤΑΑ, τελεφερίκ μετακίνησης επισκεπτών στην Άνω Πόλη της Μονεμβασιάς. Το έργο, το οποίο προσχηματικά εμφανίζεται ως διευκόλυνση της πρόσβασης ΑμεΑ στην Άνω Πόλη, όπου δεν υπάρχουν καν διαδρομές κίνησης ΑμεΑ, πλήττει και αλλοιώνει ανεπανόρθωτα το μοναδικό φυσικό τοπίο και το μνημείο, στοχεύει στην μαζική κίνηση τουριστών, και υλοποιείται με σχεδιασμό και ρυθμούς που δεν αντιστοιχούν σε τέτοιας κλίμακας έργο σε μνημείο. Ο ΣΕΑ εξέδωσε ανακοινώσεις, συμμετείχε σε εκδηλώσεις και ενέτεινε τις ενέργειές του μετά και τους πρόσφατους εκβραχισμούς, αλλά και την παραδοχή του ΥΠΠΟ ότι το φαραωνικό έργο δεν θα υλοποιηθεί εντός του χρονοδιαγράμματος των έργων του ΤΑΑ, αλλά θα μετακυλιστεί στους εθνικούς πόρους του ΥΠΠΟ. Για όλα τα παραπάνω, σκοπεύει να προβεί σε άμεσες ενέργειες.
Ο τρόπος που σχεδιάστηκαν και υλοποιούνται κάποια από τα έργα του ΤΑΑ εγείρει πάρα πολλά ερωτήματα. Σε αντίθεση με τα έργα που πρότειναν οι Υπηρεσίες, τα οποία εγκρίθηκαν και έχουν ήδη ολοκληρωθεί με πόρους του ΤΑΑ, τα έργα που σχεδιάστηκαν ή/και επιβλήθηκαν από την πολιτική ηγεσία, δεν διέθεταν την απαραίτητη ωριμότητα σε μελέτες, είχαν αμφίβολη αρχαιολογική, πολιτιστική και κοινωνική βαρύτητα, υπέρογκους προϋπολογισμούς και τα χρονοδιαγράμματά τους (ειδικά μετά την έγκριση των μελετών, που πραγματοποιούνταν ακόμη και στον χρόνο τυπικής λήξης του ΤΑΑ, δηλαδή το 2025) δεν αντιστοιχούν σε έργα της κατηγορίας τους. Κάποια από αυτά κινδυνεύουν να απενταχθούν (και άρα οι πιστώσεις να επιστραφούν στην ΕΕ), είτε να μείνουν ημιτελή και να ολοκληρωθούν από εθνικούς πόρους για να ανταποκριθούν σε επικείμενους ελέγχους. Η πολιτική ευθύνη για τον υπερκοστολογημένο και άστοχο σχεδιασμό, ο οποίος ήδη περικόπτει το εθνικό πρόγραμμα ΠΔΕ στο ΥΠΠΟ για το 2026 και πιθανότατα για τα επόμενα χρόνια, ανήκει ακέραια στην πολιτική ηγεσία.
Στο ίδιο πλαίσιο η διαμόρφωση προσβάσεων, οι διαστρώσεις, τα πωλητήρια, τα αναψυκτήρια ακόμα και κάποιες από τις αναστηλώσεις αλλοιώνουν την εικόνα και τον χαρακτήρα ακόμη και μείζονος σημασίας αρχαιολογικών χώρων και πραγματοποιούνται χωρίς τον απαραίτητο διεπιστημονικό διάλογο, τον χρόνο και την προσοχή που απαιτεί η σπουδαιότητα των μνημείων. Πλέον ο πρώτιστος στόχος των έργων που προτείνονται από την πολιτική ηγεσία και τον ΟΔΑΠ δείχνουν ότι ο στόχος έχει μετατοπιστεί: αντί για την προστασία και την ανάδειξη των ίδιων των μνημείων προτιμάται η με κάθε θυσία οικονομική αποδοτικότητα της λειτουργίας των αρχαιολογικών χώρων και η μετατροπή των μνημείων σε σκηνικό για τους τουρίστες. Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων πιστεύει ότι το επόμενο διάστημα οφείλει να ανοίξει ένας διεπιστημονικός διάλογος που να επαναφέρει τις βασικές αρχές των διεθνών συμβάσεων για την αποκατάσταση και την ανάδειξη των μνημείων.
Επιπλέον, μέλη του Δ.Σ. εκπροσώπησαν τον ΣΕΑ σε κρίσιμες για την προστασία των μνημείων συνεδριάσεις του ΚΑΣ, όπως η εγκατάσταση ραντάρ και κεραίας στον λόφο Παπούρα, η κατασκευή τελεφερίκ στην Μονεμβασιά, η μετακίνηση γλυπτών των Αντικυθήρων από το ΕΑΜ στο υπό κατασκευή Μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων κ.α.
Μόνιμες προσλήψεις στη βάση των πραγματικών αναγκών των υπηρεσιών
Είναι γνωστό σε όλους μας ότι σε πολλές Υπηρεσίες οι οργανικές θέσεις αρχαιολόγων αλλά και άλλων κρίσιμων για τη λειτουργία τους ειδικοτήτων δεν επαρκούν. Επιπλέον πρόβλημα αποτελεί η κατανομή και ο αριθμός των οργανικών θέσεων στον Οργανισμό του ΥΠΠΟ, που έχει προκύψει με την ένωση των Εφορειών (ΕΠΚΑ και ΕΒΑ) το 2014, και την κατάργηση των κενών οργανικών θέσεων που δεν είχαν καλυφθεί ανά Υπηρεσία, με αποτέλεσμα να μην ανταποκρίνεται κατ’ ελάχιστον στις ανάγκες. Επιπλέον, ο ρυθμός συνταξιοδοτήσεων σε σχέση με τις ισχνές προσλήψεις δημιουργεί κενές θέσεις, οι οποίες μακροπρόθεσμα θα αυξηθούν σημαντικά.
Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΕΑ θέτει επί σειρά ετών το θέμα της ανάγκης πρόσληψης μόνιμου προσωπικού. Τον Δεκέμβριο 2025 προχωρήσαμε σε απεργία με βασικό αίτημα τις προσλήψεις. Στη συνάντηση με τη ΓΔΑΠΚ που έγινε εφικτή, μετά την απεργιακή κινητοποίηση του Συλλόγου, το θέμα τέθηκε εμφατικά, και ζητήθηκαν τα αριθμητικά στοιχεία κατανομής θέσεων, κενών και προγραμματισμού προσλήψεων από την αρμόδια Διεύθυνση Διοικητικής Υποστήριξης.
Από την επεξεργασία των στοιχείων αναδείχθηκε ότι οι κενές οργανικές θέσεις αποτελούν μέρος μόνο του προβλήματος της υποστελέχωσης: Σε τουλάχιστον 24 από τις 55 Εφορείες, το ένα από τα δύο αρχαιολογικά τμήματα (κατά κανόνα το ΤΒΜΑΜ) έχει μόνο 2, ακόμη και 1, οργανικές θέσεις αρχαιολόγων, που σημαίνει ότι ακόμα και αν προκηρυχθούν όσες τυχόν είναι κενές, το προσωπικό αποδεδειγμένα δεν θα επαρκεί για τη λειτουργία της Υπηρεσίας.
Το ζήτημα της υποστελέχωσης και της ανάγκης μόνιμων προσλήψεων θα γίνει ακόμα επιτακτικότερο το επόμενο διάστημα, δεδομένου ότι αναμένεται μεγάλος αριθμός συνταξιοδοτήσεων τα προσεχή έτη. Για το θέμα αυτό, το ΔΣ έχει αιτηθεί εκ νέου συνάντηση με τη Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, για να πιέσει για την σύσταση νέων κενών οργανικών θέσεων, με βάση τις πραγματικές ανάγκες, και τον άμεσο προγραμματισμό προσλήψεων στη βάση των προκυπτουσών αναγκών των Υπηρεσιών. Στο πλαίσιο αυτό έχει ετοιμαστεί υπόμνημα με συγκεκριμένη και αναλυτική πρόταση για την ελάχιστη αναγκαία στελέχωση των Υπηρεσιών, λαμβάνοντας υπόψη για καθεμιά τα κριτήρια του όγκου δουλειάς (ανάλογα με την αστική ή τουριστική ανάπτυξη, τον αριθμό των επισκεπτών στους οργανωμένους αρχαιολογικούς χώρους, την ύπαρξη μνημείων UNESCO, το πλήθος των μεγάλων έργων κ.ο.κ.), το νησιωτικό ή πανελλαδικό χαρακτήρα τους κ.λπ. Πολύ συχνά γίνεται λόγος για «άνιση κατανομή του προσωπικού», όμως αποδεικνύεται ότι το ίδιο το οργανόγραμμα δεν αποτυπώνει τις πραγματικές ανάγκες κάθε Υπηρεσίας και η κατάσταση αυτή οφείλει να θεραπευτεί.
Προστασία των μελών μας από φαινόμενα υπερεργασίας και εργασιακού εκφοβισμού
Το Διοικητικό Συμβούλιο και τον Σύλλογο στο σύνολό του απασχόλησε έντονα η αιφνιδιαστική ενέργεια της παρέμβασης της ΓΔΑΠΚ στους αρχαιολόγους της ΕΦΑ Ηρακλείου, λίγες ημέρες μετά την πρώτη επιστημονική παρουσίαση της ανασκαφής στην Παπούρα και ενώ είχε ανακοινωθεί η επικείμενη βράβευση της αρχαιολογικής ανακάλυψης, με πρόσχημα τις καθυστερήσεις στην διεκπεραίωση υποθέσεων. Η παρέμβαση δεν έλαβε καθόλου υπόψη τον όγκο και τη σοβαρότητα των υποθέσεων σε σχέση με τον αριθμό του προσωπικού, απαίτησε την υποχρεωτική υπερωριακή απασχόληση, ακόμα και τα Σαββατοκύριακα, και έθεσε ασφυκτικούς στόχους έως το τέλος 2025, με την απειλή προσωπικών πειθαρχικών διώξεων.
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων αντέδρασε άμεσα μετά από κοινές συσκέψεις με τους συναδέλφους της ΕΦΑ, δημοσιοποίησε το θέμα και προχώρησε σε κήρυξη απεργίας στις 15 Δεκεμβρίου 2025, με βασικό αίτημα την πρόσληψη προσωπικού σε όλες τις Υπηρεσίες, ενώ απαίτησε να μην μετατρέπεται η έλλειψη προσωπικού σε «ατομική ευθύνη» του υπαλλήλου. Ο ΣΕΑ απέστειλε εξώδικη διαμαρτυρία προς τη ΓΔΑΠΚ και πέτυχε να πραγματοποιηθεί συνάντηση με τη Γεν. Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς στις 17 Δεκεμβρίου 2025.
Τονίστηκε ότι ο υπέρογκος αριθμός υποθέσεων, ιδίως οικοδομικών, που χειρίζεται η συγκεκριμένη Υπηρεσία, αλλά και άλλες Υπηρεσίες σε τουριστικές περιοχές, δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν από το υφιστάμενο προσωπικό, ούτε μπορεί να θεωρείται αυτό το προσωπικό υπόλογο για καθυστερήσεις που προκύπτουν από υπέρογκο αριθμό χρεώσεων, ελλιπή στοιχεία και αντικρουόμενες οδηγίες για τον χειρισμό υποθέσεων. Για το θέμα αυτό οργανώθηκε ειδική θεματική διαδικτυακή συζήτηση των μελών με το ΔΣ και το νομικό σύμβουλο του ΣΕΑ στις 19 Νοεμβρίου 2025. Ως αποτέλεσμα των κινητοποιήσεων, καμία πειθαρχική διαδικασία δεν κινήθηκε ενάντια σε μέλος μας για διοικητική καθυστέρηση εγγράφων, ενώ το θέμα τέθηκε στη βάση της έλλειψης προσωπικού και της ανάγκης ορθής κατανομής νέων οργανικών θέσεων.
Το πρόβλημα της υπερεργασίας οφείλεται σε μεγάλο βαθμό και στον όγκο των οικοδομικών υποθέσεων και των ζητημάτων υπαγωγής αυθαιρέτων στον Ν. 4495/17. Ως προς αυτά, διαπιστώνεται ότι η απουσία δημοσίου ελέγχου σε συνδυασμό με την εφαρμογή «αυτόματων» διαδικασιών αδειοδότησης της δόμησης και των υπαγωγών αυθαιρέτων, μετακυλίει -στην πράξη- τον έλεγχο νομιμότητας στην υποστελεχωμένη Αρχαιολογική Υπηρεσία, η οποία, χωρίς επαρκές προσωπικό, χωρίς θεσμική καθοδήγηση και συχνά με αντικρουόμενες και αντιφατικές διατάξεις και οδηγίες, καλείται να διατυπώσει άποψη επί πολεοδομικών ζητημάτων που δεν εμπίπτουν κατ’ αρχήν στην αρμοδιότητά της, δημιουργώντας συνθήκες ασάφειας, διοικητικής δυσλειτουργίας και άνισης εφαρμογής της νομοθεσίας. Η κατάσταση αυτή, πέραν των προφανών προβλημάτων νομιμότητας και ασφάλειας δικαίου, επιβαρύνει δυσανάλογα τους αρχαιολόγους και μηχανικούς του ΥΠΠΟ και ελλοχεύει σοβαρούς κινδύνους για την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος.
Στη συνάντηση με τη ΓΔΑΠΚ ζητήθηκε η λήψη νομοθετικής πρωτοβουλίας της κυβέρνησης, ώστε να ενσωματωθεί η νομολογία του ΣτΕ σε ένα ενιαίο εύληπτο νομοθετικό κείμενο, η έκδοση εγκυκλίων και η παροχή οδηγιών προς τις Υπηρεσίες για τον χειρισμό τέτοιων υποθέσεων. Ως προς το θέμα αυτό το ΔΣ του ΣΕΑ βρίσκεται σε συντονισμό με την Ε.Μ.Δ.Υ.Δ.Α.Σ. για σχετικές ενέργειες και πραγματοποίησε κοινή τηλεδιάσκεψη για την ενημέρωση των μελών στις 27 Απριλίου.
Το Διοικητικό Συμβούλιο ιεραρχεί ως μείζον το ζήτημα της εργασιακής εξόντωσης των αρχαιολόγων και εν γένει του προσωπικού του ΥΠΠΟ και θα προβεί σε ανάλογες ενέργειες και στο μέλλον.
Απόπειρα ποινικοποίησης της συνδικαλιστικής δράσης και της δημόσιας έκφρασης απόψεων. Ζητήματα αυταρχισμού στις Υπηρεσίες.
Σε ένα περιβάλλον εντεινόμενου αυταρχισμού και επίθεσης στους υπαλλήλους, η πολιτική και υπηρεσιακή ιεραρχία του ΥΠ.ΠΟ. επιχείρησαν το προηγούμενο έτος να διώξουν μέλη του ΣΕΑ για την έκφραση πολιτικής άποψης και επιστημονικής κριτικής.
Ο ΣΕΑ ιεραρχεί ως ιδιαίτερα σημαντική την υπεράσπιση των κατεκτημένων συνδικαλιστικών δικαιωμάτων των μελών του, καθώς και την κατοχύρωση της ελευθερίας διατύπωσης επιστημονικών ή συνδικαλιστικών απόψεων επί του έργου του ΥΠΠΟ δημόσια, χωρίς λογοκρισία. Κατήγγειλε μάλιστα με ανακοίνωση και άλλες ενέργειες, τη σχετική οδηγία του Υπηρεσιακού Γραμματέα περί ελέγχου της δημόσιας έκφρασης άποψης, γεγονός που οδήγησε στην απόσυρσή της.
Αποκορύφωμα της ποινικοποίησης της πολιτικής δράσης ήταν η πειθαρχική δίωξη του συναδέλφου Σταύρου Μπάζα για την συμμετοχή με άλλους εργαζόμενους σε σύνταξη ανακοίνωσης διαμαρτυρίας ενάντια στην επίσκεψη, εκτός ωραρίου, αξιωματούχων του ΝΑΤΟ στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αλεξανδρούπολης. Ο συνάδελφος παραπέμφθηκε στο Πειθαρχικό Συμβούλιο με το ερώτημα της απόλυσης (!) για ένα συλλογικό κείμενο εργαζομένων. Η κινητοποίηση του ΣΕΑ και άλλων σωματείων, καθώς και η νομική και συνδικαλιστική υποστήριξή του σε όλη τη διάρκεια της δίωξης, είχε ως αποτέλεσμα την απαλλαγή του κατά τη συνεδρίαση του οργάνου στις 29-4-2026. Στεκόμαστε στο πλευρό του για να μπει στο αρχείο και η ποινική διερεύνηση που ξεκίνησε στην Εισαγγελία με τα ίδια στοιχεία.
Αποκορύφωμα της δίωξης της επιστημονικής γνώμης ήταν οι πειθαρχικές ποινές που επιβλήθηκαν στον συνάδελφο Μιχάλη Λυχούνα για τη γνώμη που εξέφρασε, ως ειδικός επιστήμονας, σχετικά με αναστηλωτικό έργο, σε αρχαιολογικό χώρο UNESCO. Κατά παράβαση κάθε δεοντολογίας και δικαιώματος ελεύθερης έκφρασης επιστημονικών απόψεων, επιβλήθηκε στον συνάδελφο ποινή στέρησης μισθού από τον γενικό Γραμματέα Πολιτισμού. Η ποινή μειώθηκε στο ήμισυ στο πειθαρχικό συμβούλιο, όπου προσέφυγε ο συνάδελφος, ενώ θα έπρεπε να είχε εξαλειφθεί, τόσο για τυπικούς όσο και για ουσιαστικούς λόγους. Στηρίζουμε τον συνάδελφο για την προσφυγή στα δικαστήρια ώστε να ακυρωθεί η παράνομη «τιμωρία» που του επιβλήθηκε: η ελευθερία της επιστημονικής κριτικής μάς αφορά όλους και όλες.
Είναι σαφές ότι υπάρχει μια εργαλειοποίηση των πειθαρχικών διατάξεων: συνάδελφοι και συναδέλφισσες παραπέμπονται σε ΕΔΕ και σε πειθαρχικά στο πλαίσιο της προσπάθειας δημιουργίας κλίματος ελέγχου και πειθάρχησης εντός των Υπηρεσιών, στο πνεύμα εφαρμογής του νέου πειθαρχικού. Με ιδιαίτερη ανησυχία είδαμε και συνεχίζουμε να βλέπουμε τη νομοθεσία για την εργασιακή παρενόχληση/εκφοβισμό (mobbing), που αποτελεί πολύ σημαντική νομοθετική παρέμβαση, να χρησιμοποιείται εργαλειακά για να εξυπηρετηθούν άλλοι σκοποί.
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων ιεραρχεί ως μείζον ζήτημα την εργασιακή παρενόχληση (mobbing). Ζητάμε από τα μέλη μας να συμπεριφέρονται σε συναδέλφους και πολίτες με τον προσήκοντα τρόπο. Θεωρούμε απαράδεκτες τις συμπεριφορές αυταρχισμού, υποτίμησης (ευθείας ή παρασκηνιακής), δυσφήμισης, εκδικητικότητας, στέρησης δικαιωμάτων ή κακής συμπεριφοράς σε Υπηρεσίες που πρέπει να επικρατεί πνεύμα συναδελφικότητας, επιστημονικής ελευθερίας και να επιβραβεύεται η δημιουργικότητα και η ανάληψη ευθύνης. Ταυτόχρονα, υπενθυμίζουμε ότι η νομοθεσία για το mobbing είναι μια ιδιαίτερα σοβαρή υπόθεση και δεν νοείται να γίνεται κατάχρηση των δυνατοτήτων του θεσμικού πλαισίου για να επιδιώκονται αλλότριοι σκοποί από αυτούς που ορίζει ο νόμος.
Μισθολογικά αιτήματα
Ο ΣΕΑ συμμετείχε σε όλες τις κινητοποιήσεις για την επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού και τις αυξήσεις στους μισθούς μας, μαζί με άλλα σωματεία και την ΑΔΕΔΥ. Εκτιμά ότι μόνο με οριζόντια επαναφορά των κεκτημένων των δημοσίων υπαλλήλων μπορεί να υπάρξουν ουσιαστικές αυξήσεις.
Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΕΑ, εφαρμόζοντας την απόφαση Γενικής Συνέλευσης, πραγματοποίησε συναντήσεις με τα κοινοβουλευτικά κόμματα για την ενημέρωσή τους για τα μισθολογικά μας αιτήματα.
Στο τέλος του 2025 προέβη, επίσης, με τη συνδρομή της Δικηγορικής Εταιρείας Κατσαντώνη – Σπυρόπουλου & Συνεργατών, στην κατάθεση αγωγής για την διεκδίκηση αποζημίωσης λόγω της παράλειψης του νομοθέτη να προβλέψει ειδικό μισθολόγιο, για το διάστημα 2023- 2024, για όσους συναδέλφους απέστειλαν τις σχετικές αιτήσεις. Η δικάσιμος αναμένεται να οριστεί περίπου δύο έτη μετά την κατάθεση της αγωγής.
Παράλληλα, προέβη σε κατάθεση τροπολογίας προς την Υπουργό Πολιτισμού για την μισθολογική αναγνώριση της προϋπηρεσίας στον ιδιωτικό τομέα και συνάντηση με τα περισσότερα κόμματα της Βουλής για ενημέρωσή τους σχετικά με όλα μας τα μισθολογικά αιτήματα (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, ΝΕΑΡ). Η ηγεσία του ΥΠΠΟ δεν ανταποκρίθηκε στο εύλογο αυτό αίτημα και επίσης δεν υπερψήφισε την τροπολογία όταν αυτή κατατέθηκε στη Βουλή, από τον ΣΥΡΙΖΑ, στο πλαίσιο συζήτησης νομοσχεδίου στις 26 Μαρτίου 2026. Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΕΑ θα υποβάλει ξανά το αίτημα προς την πολιτική ηγεσία και τα κόμματα.
Ο ΣΕΑ μαζί με άλλα σωματεία (ΕΜΔΥΔΑΣ, ΣΕΚΑ, ΠΣΕΠ) έχει επισταμένως ζητήσει τη συμπερίληψη του κλάδου σε αυτούς που δικαιούνται ανθυγιεινό επίδομα και συνεχίζουμε να το διεκδικούμε.
Το πολυετές αίτημα του Συλλόγου για επέκταση της καταβολής υπερωριών στις περιφερειακές και ειδικές περιφερειακές Υπηρεσίες του ΥΠΠΟ ικανοποιήθηκε με την 32360/16-7-2025 Απόφαση της Γενικής Διεύθυνσης Διοικητικής Υποστήριξης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του ΥΠΠΟ (ΦΕΚ 3951/Β/23-7-2025) όταν θεσπίστηκε για πρώτη φορά η αμοιβή υπερωριακής απογευματινής απασχόλησης έως 120 ώρες ανά εξάμηνο για τους εργαζόμενους όλων των Υπηρεσιών. Δυστυχώς στην εφαρμογή του η επέκταση αυτή συναντά δυσκολίες καθώς το ποσό που έχει προβλεφθεί είναι χαμηλό και ως εκ τούτου δίνονται οδηγίες εκ των προτέρων, περιορισμού του αριθμού των εργαζόμενων που δύνανται να το λάβουν ανά Υπηρεσία, ενώ πολλοί συνάδελφοι και συναδέλφισσες εξακολουθούν να εκτελούν υπερωρίες χωρίς αμοιβή. Το ΔΣ του ΣΕΑ ζητά την εφαρμογή του μέτρου σε όλες τις Υπηρεσίες και ταυτόχρονα την επέκτασή του σε όλους όσοι εργάζονται υπερωριακά, χωρίς εξαιρέσεις.
Διαδικασία κρίσεων για θέσεις ευθύνης στο ΥΠΠΟ
Παρότι η προκήρυξη Α.Π. 201611/6-5-2025 για την πλήρωση θέσεων ευθύνης επιπέδου Διεύθυνσης, στη ΓΔΑΠΚ έχει εκδοθεί εδώ και έναν χρόνο, και παρά τις προβλέψεις του σχετικού νόμου, η διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Μόλις πριν λίγες εβδομάδες αναρτήθηκαν οι οριστικοί πίνακες. Ο Σύλλογος έχει εκφράσει τις ενστάσεις του ως προς τα κριτήρια της εν λόγω προκήρυξης, ιδίως τον αυξημένο ρόλο της συνέντευξης αλλά και τη μεγάλη πριμοδότηση της τοποθέτησης σε θέση ευθύνης έναντι της προϋπηρεσίας και των τίτλων σπουδών, ωστόσο, όπως επισήμανε με την αρ. πρωτ. 88/17-3-2026 ανακοίνωσή του, μετά από 16 έτη η διαδικασία οφείλει να ολοκληρωθεί άμεσα, καθώς κινδυνεύει να ακυρωθεί εάν αλλάξει το σύστημα επιλογής διευθυντών στο Δημόσιο όπως έχει αναγγείλει η κυβέρνηση.
Η παρέμβαση του ΣΕΑ με το αρ. πρωτ. 142/11-6-2025 αναλυτικό υπόμνημά του προς τον Υπ. Γραμματέα ΥΠ.ΠΟ., το ΑΣΕΠ και το ΣΕΠ απέδειξε ότι η γραπτή εξέταση γλωσσομάθειας μέσω του γραπτού διαγωνισμού αποτελούσε έως το 2004 τον μοναδικό αποδεκτό τρόπο απόδειξης της άριστης γνώσης, απαραίτητη προϋπόθεση για τον διορισμό σε θέση ΠΕ Αρχαιολόγου ήδη από τη δεκαετία του 1960. Για λόγους τήρησης της νομιμότητας, ισότιμης πρόσβασης στις δημόσιες θέσεις και σύμφωνα με τις αρχές της αξιοκρατικής, αμερόληπτης και αποτελεσματικής Διοίκησης, ο ΣΕΑ ζήτησε την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας και πέτυχε να γίνουν δεκτές οι αιτήσεις των συναδέλφων και συναδελφισσών που προσλήφθηκαν μετά από την επιτυχή συμμετοχή τους στην γραπτή εξέταση γλωσσομάθειας του Υπουργείου Πολιτισμού (προ 2004) ή του ΑΣΕΠ (2004).
Μετατροπή Μουσείων και Υπηρεσιών σε ΝΠΔΔ
Στον χώρο των Μουσείων-ΝΠΔΔ οι θεσμικές παρατυπίες και οι φωτογραφικές ρυθμίσεις συνεχίζονται, αποδεικνύοντας ότι βασικός στόχος της ηγεσίας του ΥΠΠΟ κατά την ψήφιση του Ν. 5021/2023 ήταν ο πλήρης έλεγχος των Μουσείων από κυβερνητικά διορισμένες Διοικήσεις. Η ίδια η απόταξη της Γενικής Διευθύντριας του ΒΧΜ από την Υπουργό Πολιτισμού, οι παραιτήσεις των Προέδρων στο ΒΧΜ και στο ΕΑΜ αποδεικνύουν ότι ο Ν. 5021/2023 έχει σωρεύσει προβλήματα στα μεγάλα αρχαιολογικά Μουσεία. Στον αντίποδα της «αξιοκρατίας» που υποσχόταν η πολιτική ηγεσία, είδαμε διαδοχικά να εξαιρείται το ΥΠΠΟ από την οριζόντια διαδικασία επιλογής μέσω ΑΣΕΠ που ισχύει για όλους τους δημόσιους οργανισμούς, και να ψηφίζεται η φωτογραφική ρύθμιση που καταργεί την απαίτηση άριστης ξένης γλώσσας για τον Γενικό Διευθυντή των Μουσείων ΝΠΔΔ. Εν συνεχεία, ακυρώθηκε ο διαγωνισμός του ΑΣΕΠ για τις θέσεις των Προέδρων και Αντιπροέδρων τριών Μουσείων, παρότι είχε ολοκληρωθεί, και η Υπουργός Πολιτισμού διόρισε νέα ΔΣ της επιλογής της. Ακολούθησε η ετήσια παράταση της θητείας διορισμένων ήδη Γενικών Διευθυντριών, αφού ο διαγωνισμός για το ΑΜΗ βγήκε τεχνητά άγονος (για να μην αναδειχθεί η μοναδική υποψήφια που πληρούσε τα κριτήρια, αλλά εμφανώς δεν ήταν «αρεστή») και ο διαγωνισμός για το ΒΧΜ ακυρώθηκε χωρίς αιτιολογία, παρότι υπήρχε έγκαιρη και έγκυρη (προφανώς μη αρεστή) υποψηφιότητα!
Τρία χρόνια μετά την ψήφιση του νόμου 5021/2023 η αποτυχία του είναι πλέον εμφανής σε όλους τους τομείς, η αναξιοκρατία στην επιλογή διοικήσεων είναι ερεβώδης, και η συνέχεια της παλαιότερης δράσης των ειδικών περιφερειακών Υπηρεσιών προ του νόμου, διαφημίζεται παραπλανητικά ως «επιτυχία» των ΝΠΔΔ.
Στο πλαίσιο αυτό, προξενεί αλγεινή εντύπωση η παρουσίαση στο Υπουργικό Συμβούλιο της 26/3/2026 από την Υπουργό Πολιτισμού σχεδίου νόμου με στόχο την ίδρυση Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία «Φορέας Διαχείρισης Επισκέψιμων Χώρων Ενάλιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς», με σκοπό «τον σχεδιασμό, την οργάνωση, τη διαχείριση, τη λειτουργία, την έρευνα, την εκπαίδευση και την προώθηση των επισκέψιμων χώρων ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς». Είναι ανατριχιαστικό ότι η πολιτική ηγεσία παρουσιάζει ως πρόθεσή της να αποκόψει την αρμόδια Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων από τους ενάλιους αρχαιολογικούς χώρους που η ίδια έχει ανοίξει στους καταδυόμενους επισκέπτες και την αντισυνταγματική αντικατάσταση μιας δημόσιας Υπηρεσίας προστασίας αρχαιοτήτων από έναν φορέα που θα αναλάβει την δουλειά της Υπηρεσίας για να την αναθέσει σε ιδιώτες.
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τα μέλη του στα ΝΠΔΔ παρεμβαίνοντας σε φαινόμενα αυταρχισμού και καταπάτησης των δικαιωμάτων τους, ζητά παγίως την επαναφορά των Μουσείων στην Αρχαιολογική Υπηρεσία και στέκεται κάθετα αντίθετος σε οποιαδήποτε σκέψη για νέα ΝΠΔΔ στο χώρο της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Ο ΟΔΑΠ ως όχημα άμεσης και έμμεσης ιδιωτικοποίησης των αρχαιολογικών χώρων και των εσόδων από τα μνημεία
Η ιδιωτικοποίηση των μνημείων και των αρχαιολογικών χώρων προχωρά με γοργούς ρυθμούς, με όχημα τον ΟΔΑΠ και τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Μετά τις πριβέ επισκέψεις στην Ακρόπολη, τα ιδιωτικά γεύματα σε αρχαιολογικούς χώρους, την παραχώρηση σε μία αλυσίδα όλων των αναψυκτηρίων της χώρας, την υπέρογκη αύξηση των εισιτηρίων των αρχαιολογικών χώρων και την ανάθεσή τους σε ιδιωτική εταιρεία, με αποκορύφωμα τον διαγωνισμό που είναι σε εξέλιξη για την επιβολή ειδικού τέλους στις τουαλέτες και την ιματιοθήκη της Ακρόπολης και άλλων αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας, το Υπουργείο Πολιτισμού και το ΔΣ του ΟΔΑΠ σχεδιάζουν να συστήσουν «Ανώνυμη Εταιρεία» που θα διαχειρίζεται τα έσοδα από τα μνημεία!
Πρόκειται για μια προκλητική ενέργεια, τόσο από άποψη συνταγματική, όσο και από άποψη δημοσίων εσόδων, μακριά από κάθε έννοια δημοσίου συμφέροντος. Τα σκάνδαλα του ΟΠΕΠ ΑΕ που έκλεισε μετά τη διασπάθιση εκατομμυρίων ευρώ του ελληνικού λαού, αλλά και του Οργανισμού Πολιτιστικής Πρωτεύουσας Θεσσαλονίκης 1997, αποτελούν εύγλωττα παραδείγματα! Ακόμη και τότε όμως ουδείς σκέφτηκε να παραδώσει στον αμαρτωλό ΟΠΕΠ και τα έσοδα από τα εισιτήρια των αρχαιολογικών χώρων!
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων θεωρεί μείζον ζήτημα την πρόθεση αυτή, όπως και συνολικά την μετατροπή του ΟΔΑΠ σε όχημα ιδιωτικοποίησης των μνημείων και κατασπατάλησης των εσόδων από τους αρχαιολογικούς χώρους και τα μουσεία της χώρας σε αλλότριους σκοπούς. Η ανάθεση όλων σχεδόν των λειτουργιών του ΟΔΑΠ που αφορούν στην διαχείριση αρχαιολογικών χώρων και μουσείων, που δημιουργήθηκαν με δημόσιες ή κοινοτικές πιστώσεις και τον κόπο των εργαζόμενων στην Αρχ. Υπηρεσία, συνιστά την εν τοις πράγμασι ιδιωτικοποίησή τους! Τις περισσότερες μάλιστα φορές οι ιδιώτες ανάδοχοι δρουν ανεξέλεγκτα μετά την ανάθεση (βλ. αναψυκτήρια, αυτόματοι πωλητές κλπ).
Υπεράσπιση ερευνητικού έργου μελών ΣΕΑ
Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΕΑ παρενέβη σε Διευθυντές και στην ΓΔΑΠΚ στις περιπτώσεις περικοπής ή περιορισμού της διάρκειας των εκπαιδευτικών αδειών του μελών του (επιδημίες). Επίσης αιτήθηκε συνάντηση με τα μέλη της Επιτροπής Επιδημιών προκειμένου να υπάρξει ενιαίος τρόπος αξιολόγησης των αποτελεσμάτων των επιδημιών και να μην παρατηρούνται συχνές αναβολές στη λήψη αποφάσεων ή διαφορετική αντιμετώπιση παρόμοιων περιπτώσεων. Το αίτημα αυτό θα υποβληθεί εκ νέου. Τέλος, παρατηρήθηκε το φαινόμενο μη χορήγησης ερευνητικής άδειας σε συναδέλφους οι οποίοι είχαν θετική γνωμοδότηση του οικείου Υπηρεσιακού Συμβουλίου, γεγονός για το οποίο ο ΣΕΑ ετοιμάζει, επίσης, παρέμβαση.
Δράσεις του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων για τα μέλη του
Έναρξη λειτουργίας ξενώνα ΣΕΑ
Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων αφουγκραζόμενο τα αιτήματα των μελών του, ιδίως όσων διαμένουν στην περιφέρεια, και με επίγνωση των δυσκολιών στην εύρεση χώρου διαμονής στην Αθήνα για εκπαιδευτικούς, επιστημονικούς και υπηρεσιακούς σκοπούς, προέβη σε μίσθωση χώρου για χρήση ως ξενώνα βραχυχρόνιας φιλοξενίας για τα μέλη του. Ο ξενώνας, ο οποίος μισθώθηκε από τον ΣΕΑ αποκλειστικά για χρήση που άπτεται των σκοπών του, δεν λειτουργεί για να αποφέρει έσοδα, αλλά προς όφελος των μελών του, ως ελάχιστο αντιστάθμισμα στο αυξημένο κόστος της καθημερινής ζωής και στη συχνή ανάγκη μετακίνησής τους προς την Αθήνα. Δυόμιση χρόνια μετά την αβάσιμη και τιμωρητική έξωση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων από την ιστορική του έδρα, το Διοικητικό Συμβούλιο αποκαθιστά, κατόπιν ενδελεχούς αναζήτησης χώρου και όλης της απαραίτητης προετοιμασίας, μια από τις βασικές παροχές αυτής.
Ο ξενώνας άρχισε να λειτουργεί από τον Απρίλιο 2026 και έχει ήδη δεχτεί αρκετούς συναδέλφους αποσπώντας πολύ καλές εντυπώσεις. Ευελπιστούμε σε ακόμα συχνότερη αξιοποίησή του καθώς είναι διαθέσιμος όλους τους μήνες του έτους.
Νομικός σύμβουλος
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων συνέχισε τη συνεργασία του με τον νομικό σύμβουλο κ. Σέργιο Σερμπέτη. Θεσπίστηκε με μεγάλη επιτυχία και ανταπόκριση η μηνιαία ή διμηνιαία διαδικτυακή δίωρη συζήτηση γύρω από επίκαιρα συνδικαλιστικά ή υπηρεσιακά ζητήματα (ενδεικτικά έχουν ήδη συζητηθεί το νέο πειθαρχικό των δημοσίων υπαλλήλων, τα νόμιμα μέσα προστασίας των εργαζομένων από την υπερεργασία και τις υπηρεσιακές απειλές, το σύστημα κινητικότητας στο δημόσιο, ο χειρισμός οικοδομικών υποθέσεων και τα προβλήματα που επιφέρει, μαζί με την ΕΜΔΥΔΑΣ, ο εργασιακός εκφοβισμός κ.α.). Ο νομικός σύμβουλος παρίσταται εκπροσωπώντας τον Σύλλογο σε δίκες και πειθαρχικά, συνδράμει στη σύνταξη ιεραρχικών προσφυγών, εξωδίκων και υπομνημάτων προς την πολιτική ηγεσία, ενώ βρίσκεται στη διάθεση κάθε συναδέλφου για παροχή νομικής άποψης για υπηρεσιακά ζητήματα.
Επιστημονική και πολιτιστική δραστηριότητα
Το τελευταίο έτος ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων διοργάνωσε μια πολύ επιτυχημένη ιστορική περιήγηση στη Μακρόνησο μαζί με την Πανελλήνια Ένωση Κρατουμένων Αγωνιστών Μακρονήσου (ΠΕΚΑΜ), ενώ πραγματοποίησε την πρώτη οργανωμένη εκδρομή στο εξωτερικό, στο Κάιρο, το νέο Αιγυπτιακό Μουσείο και την Αλεξάνδρεια. Το τοπικό παράρτημα ΣΕΑ Δυτικής Ελλάδας διοργάνωσε, επίσης, αρχαιολογικές εξορμήσεις στην Πελοπόννησο.
Ο ΣΕΑ συνέχισε την γόνιμη συνεργασία με τον ΟΠΑΝΔΑ και πραγματοποίησε σειρά διαλέξεων στους κύκλους «Μουσειολόγιο» και «Περιηγήσεις με την Αρχαιολογική Υπηρεσία» όπως, επίσης, και επισκέψεις σε μουσεία και εκθέσεις. Ενθαρρύνει τα μέλη του να προτείνουν θέματα να μιλούν και να συμμετέχουν ως κοινό στις διαλέξεις, οι οποίες προβάλουν το επιστημονικό έργο των αρχαιολόγων στην κοινότητα. Επιπλέον, συνεργάστηκε με την Ένωση Ελλήνων Ιστορικών για την πρόταση κήρυξης και την ημερίδα με αφορμή τους νεκρούς του Επταπυργίου.
Σεμινάρια-Ιστοσελίδα
Ο ΣΕΑ διοργάνωσε επίσης με επιτυχία σεμινάριο αρχαιολογικού σχεδίου με τον αρχαιολόγο-σχεδιαστή Γιάννη Νάκα.
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων απέκτησε το τελευταίο έτος νέα, σύγχρονη ιστοσελίδα όπου μπορεί ο κάθε ενδιαφερόμενος να πλοηγηθεί και να ενημερωθεί για τις ανακοινώσεις και τις δράσεις του ΣΕΑ, οργανωμένες ανά θεματική ενότητα και εύκολα προσβάσιμες. Το site έχει την δυνατότητα να φιλοξενήσει ψηφιακή βιβλιοθήκη καθώς και ηλεκτρονικό περιοδικό (e-δέλτος), αν υπάρχει ενδιαφέρον από τους συναδέλφους και τις συναδέλφισσες.
Σχετικά με την έδρα του ΣΕΑ
Όπως έχει ήδη ενημερώσει το Διοικητικό Συμβούλιο με την αρ. πρωτ. 1/8-1-2026 ανακοίνωσή του, μετά την τιμωρητική, αβάσιμη και πολιτικά υποκινούμενη έξωση του ΣΕΑ από την ιστορική του έδρα το 2023, παραχωρήθηκε στον Σύλλογο προσωρινά (για 6 χρόνια), κτήριο του ΥΠΠΟ στην οδό Πανός 19Α. Εκτός του ότι το παραχωρητήριο περιλαμβάνει μια σειρά από απαγορεύσεις (απαγόρευση χρήσης ξενώνα, μη χρήσης του αύλειου χώρου κ.λπ.), το κτήριο το ίδιο είναι απολύτως ακατάλληλο για άμεση χρήση και χρήζει σημαντικών επισκευών ώστε να αποτελέσει έστω χώρο γραφείων και βιβλιοθήκης. Την ανάγκη επισκευής του κτηρίου είχε επισημάνει ο ΣΕΑ ήδη κατά το πρωτόκολλο παραλαβής.
Μέχρι ώρας το κτήριο της οδού Πανός στεγάζει το αρχείο του ΣΕΑ, τη βιβλιοθήκη και μέρος της κινητής περιουσίας του Συλλόγου. Μετά από νέο αίτημα προς αρμόδιες Υπηρεσίες (ΓΔΑΜΤΕ, ΔΠΝΣΜ, ΥΝΜΤΕΑΑΣΕΚ) υπήρξε το 2026 ανταπόκριση από την αρμόδια Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων, η οποία ολοκληρώνει την τεχνική έκθεση για λήψη άμεσων σωστικών μέτρων επί του κτηρίου. Ευελπιστούμε στην άμεση έναρξη των εργασιών προκειμένου να αποκατασταθεί η λειτουργία της γραμματείας και του χώρου συνεδριάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου.
Ο ΣΕΑ υπενθυμίζει ότι ο έλεγχος της ΕΑΔ ως προς τη χρήση του κτηρίου δεν κατέληξε σε κανένα εύρημα ενάντια στον Σύλλογο, ωστόσο η πολιτική ηγεσία έσπευσε να ζητήσει και τον έλεγχο εισαγγελέα για υποτιθέμενες φθορές στο κτήριο της Ερμού. Έχοντας πλήρη τεκμηρίωση για την άριστη κατάσταση στην οποία παραδόθηκε το κτήριο το 2023, το Διοικητικό Συμβούλιο είναι σίγουρο ότι και αυτή η μεθόδευση θα πέσει στο κενό.
Ως προς την παραχώρηση της ιστορικής έδρας του ΣΕΑ στο ΕΛΙΒΙΠ, το ΔΣ έχει να σχολιάσει ότι οι δράσεις και βιβλιοπαρουσιάσεις που πραγματοποιούνταν επί ΣΕΑ αποδεικνύουν γλαφυρά κατά ποια περίοδο λειτουργίας το κτήριο αποτέλεσε πολιτιστικό τοπόσημο της ευρύτερης περιοχής, και ως χώρος βιβλιοπαρουσίασης, εκθέσεων βιβλίου και συζητήσεων. Για όλους τους παραπάνω λόγους ο ΣΕΑ συνεχίζει να διεκδικεί την επιστροφή στην ιστορική του έδρα.
Το ΔΣ εκφράζει, επίσης, τις θερμές του ευχαριστίες προς τον Ενιαίο Σύλλογο Υπαλλήλων ΥΠΠΟ Αττικής, Στερεάς και Νήσων για την στέγαση της γραμματείας του ΣΕΑ στα γραφεία του στην οδό Γλάδστωνος 10 και για την παραχώρηση του χώρου για τις συνεδριάσεις του ΔΣ και σεμινάρια. Ενημερώνουμε τα μέλη μας ότι η γραμματεία του ΣΕΑ συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά στην παραπάνω διεύθυνση.
Λειτουργία Διοικητικού Συμβουλίου
Το Διοικητικό Συμβούλιο συνέχισε να συνεδριάζει τακτικά ανά μήνα και να λαμβάνει τις περισσότερες αποφάσεις του ομόφωνα, σε κλίμα δημιουργικού διαλόγου και συνδρομής των μελών του στην υλοποίηση των αποφάσεων. Πραγματοποίησε ανασυγκρότηση προεδρείου και εναλλαγή μελών εντός του 2025 και ολοκληρώνει την θητεία του εντός της τριετίας με τις εκλογές που θα πραγματοποιηθούν σε εύλογο διάστημα μετά την Γενική Συνέλευση.
Το ΔΣ πραγματοποίησε ανοιχτές συνεδριάσεις και προσκάλεσε συναδέλφους από Υπηρεσίες ή και ατομικά να θέσουν επίκαιρα ζητήματα. Τον τελευταίο χρόνο διοργάνωσε περιοδεία σε Εφορείες Αρχαιοτήτων στην Πελοπόννησο και παρευρέθηκε στην Τοπική Συνέλευση Παραρτήματος Βορείου Ελλάδας.
Ο ΣΕΑ συντόνισε τη δράση του με πολλά σωματεία του ΥΠΠΟ για μια σειρά από ζητήματα (υπεράσπιση Παπούρας, συντονισμό με ΕΜΔΥΔΑΣ κ.α.). Πρόσφατα συμμετείχε στην πρωτοβουλία ενάντια στην ίδρυση Ανώνυμης Εταιρείας που θα διαχειρίζεται τα έσοδα του ΟΔΑΠ, η οποία εξέδωσε ήδη ανακοίνωση και θα συνεχίσει τη δράση της και το επόμενο διάστημα.
Εγγραφές νέων μελών
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων ενέγραψε κατά το διάστημα από τον Ιούνιο 2025 έως τη ΓΣ του Μαΐου 2026 οκτώ νέα μέλη, ενώ υπήρξαν και δύο αιτήματα διαγραφής.
Αποχαιρετισμοί αρχαιολόγων
Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΕΑ εξέδωσε εκτενείς ανακοινώσεις για την εκδημία συναδέλφων υπηρετούντων, επίτιμων διευθυντών και πανεπιστημιακών δασκάλων που σημάδεψαν την αρχαιολογική έρευνα και την Αρχαιολογική Υπηρεσία στην Ελλάδα. Αποχαιρετήσαμε με θλίψη τον Κώστα Σισμανίδη, τον Άγγελο Λιάγκουρα, τον Ιωάννη Παπαχριστοδούλου, την Λιάνα Παρλαμά, τη Λίλα Μαραγκού, τον Λάζαρο Δεριζιώτη, τον Αθανάσιο Τζιαφάλια, την Σοφία Δετοράτου, την Ηλέκτρα Αναγνωστοπούλου-Χατζηπολυχρόνη, τη Μαρία Σούτου.
