Πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 17.12.2025 η συνάντηση του ΔΣ του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, παρουσία του νομικού συμβούλου του ΣΕΑ κ. Σ. Σερμπέτη, με την Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς κ. Ο. Βικάτου.
Η συνάντηση επικεντρώθηκε στα αιτήματα της απεργίας του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, που περιλαμβάνονταν και στην από 5/12/2025 εξώδικη πρόσκληση-διαμαρτυρία που απέστειλε ο Σύλλογος προς την ΓΔΑΠΚ, μετά την επί μακρόν άρνηση συνάντησης για τα πιεστικά ζητήματα του κλάδου. Υπήρξε εκτενής συζήτηση κατά την οποία ωστόσο δεν υπήρξε καμία δέσμευση από την πλευρά της ΓΔΑΠΚ για την συμφωνία ή την υλοποίηση των αιτημάτων που έθεσε ο ΣΕΑ, ούτε επίσης δέσμευση για την ανάληψη θεσμικών πρωτοβουλιών (π.χ. έκδοση εγκυκλίων), παρότι εκ της θεσμικής της θέσης ως ανώτερη στην Υπηρεσιακή Ιεραρχία της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας οφείλει να συγκεντρώνει και να μεριμνά για την επίλυση των αιτημάτων των Υπηρεσιών, καθώς και να τα μεταφέρει στην πολιτική ηγεσία.
- Ως προς την κάλυψη του συνόλου των οργανικών κενών στις θέσεις ΠΕ Αρχαιολόγων στις Υπηρεσίες της ΓΔΑΠΚ
Ο Σύλλογος εξέθεσε το πρόβλημα της έντονης υποστελέχωσης, με έμφαση τον κλάδο ΠΕ Αρχαιολόγων. Επεσήμανε ότι ο όγκος εργασιών τα τελευταία 5 χρόνια αυξάνεται υπερβολικά, ειδικά σε τουριστικές περιοχές, με επιλογή της πολιτείας (νομοθετικές ρυθμίσεις, επιδοτήσεις, ανοικοδόμηση, AirBnB, ΑΠΕ, Golden Visa, δημόσια έργα κλπ), ενώ το προσωπικό μειώνεται, ενώ επεσήμανε ότι υπάρχουν ακραία υποστελεχωμένες περιφερειακές Υπηρεσίες. Έθεσε επιπλέον το πρόβλημα ότι οι σημερινές κενές οργανικές θέσεις δεν ανταποκρίνονται επ’ ουδενί στην πραγματικές ανάγκες και είναι τυχαία κατανεμημένες. Στην ΠΥΣ για τις μόνιμες προσλήψεις που θα πραγματοποιηθούν το 2026 περιλαμβάνονται μόλις 14 αρχαιολόγοι, ενώ η μερίδα του λέοντος για την πρόσληψη μόνιμου προσωπικού κατευθύνεται στα Μουσεία-ΝΠΔΔ κι αυτό προφανώς αποτελεί πολιτική επιλογή.
Η κ. Βικάτου μας απάντησε ότι τα τελευταία τρία χρόνια ζητούνται περίπου 30 μόνιμοι ΠΕ αρχαιολόγοι μέσω ΑΣΕΠ (νέες προσλήψεις) κατ’ έτος και άλλοι τόσοι μέσω της κινητικότητας. Συγκεκριμένα το 2024 ζητήθηκαν 26 (εγκρίθηκαν 17), το 2025 ζητήθηκαν 29 (εγκρίθηκαν 29), το 2026 ζητήθηκαν 23 (εγκρίθηκαν 14). Μέσω της κινητικότητας ζητήθηκαν 17 αρχαιολόγοι το 2024, 29 το 2025, 26 για το 2026. Βεβαίως η κατάσταση ήταν διαφορετική όταν μιλήσαμε για τους πραγματικούς αριθμούς: τα τελευταία 3 χρόνια, σύμφωνα με τα στοιχεία της Διοίκησης, έχουν συνταξιοδοτηθεί 62 αρχαιολόγοι, ενώ στο ίδιο διάστημα έχουν προσληφθεί 18 ΠΕ Αρχαιολόγοι μέσω ΑΣΕΠ και μόλις 7 μέσω της κινητικότητας (σύνολο 25), ενώ ο αριθμός των συνταξιοδοτήσεων αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια. Μας πληροφόρησε επίσης ότι σήμερα οι κενές οργανικές του κλάδου ΠΕ Αρχαιολόγων είναι μόλις 70 (!) καθώς οι υπόλοιπες έχουν δεσμευτεί για μελλοντικές προσλήψεις ή για τις διαδικασίες της κινητικότητας. Από τα ίδια τα στοιχεία που παρέθεσε η κ. Βικάτου, προκύπτει εναργέστατα το πρόβλημα της ακραίας υποστελέχωσης που θέσαμε ως προμετωπίδα στην απεργία της 15.12.2025.
Παρότι η ΓΔΑΠΚ έδωσε έμφαση στην «ατομική ευθύνη» του κάθε υπαλλήλου να απαντά όλα τα έγγραφα που του ανατίθενται και στην ευθύνη των Διευθυντών των Υπηρεσιών να φροντίζουν να μην υπάρχουν αναπάντητες υποθέσεις, εντέλει αναγκάστηκε να συμφωνήσει ότι η έντονη υποστελέχωση στον κλάδο δημιουργεί πλειάδα προβλημάτων στη λειτουργία των Υπηρεσιών. Επισημάναμε ότι από την ΓΔΑΠΚ θα έπρεπε να ζητείται η κάλυψη όλων των κενών οργανικών θέσεων του κλάδου ΠΕ Αρχαιολόγων, με τεκμηρίωση της αύξησης της εργασιακής ύλης.
Σημαντικό είναι ότι η ΓΔΑΠΚ δεσμεύτηκε να ιδωθεί εκ νέου το θέμα των κενών οργανικών θέσεων και τις κατανομής τους, καθώς οι σημερινές κενές οργανικές θέσεις δεν αντιστοιχούν στις ανάγκες, όχι μόνο σε Υπηρεσίες αλλά και σε Τμήματα, και συναίνεσε στην ανάγκη να διατυπωθεί ένα αίτημα αύξησης και ορθολογικής κατανομής των κενών οργανικών με βάση τον πραγματικό όγκο δουλειάς των Υπηρεσιών. Για το θέμα αυτό θα επιδιώξουμε εκ νέου συνάντηση εργασίας με την ΓΔΑΠΚ.
- Σχετικά με τα πρόσθετα μέτρα που προτίθεται να λάβει η ΓΔΑΠΚ για την αντιμετώπιση του πρωτοφανούς διοικητικού φόρτου των περιφερειακών διευθύνσεων.
Επισημάνθηκε στην κ. Βικάτου ότι η διαδικασία μέσω του e-άδειες, η καθυστέρηση της κυβέρνησης να νομοθετήσει νέο ΝΟΚ, ενσωματώνοντας τη νομολογία του ΣτΕ, καθώς και οι διαδοχικές αποφάσεις του ΣτΕ για τις εξαιρέσεις της εκτός σχεδίου δόμησης έχουν δημιουργήσει ένα απολύτως θολό τοπίο που αφήνει εκτεθειμένους τους συναδέλφους και τις Υπηρεσίες, χωρίς οδηγίες για τον χειρισμό τέτοιων υποθέσεων. Η κατάσταση εντείνεται από τις καταγγελίες ιδιωτών, μηχανικών και εργολάβων, τα εξώδικα και τις απειλές για μηνύσεις, απέναντι στους υπαλλήλους των αρχαιολογικών Υπηρεσιών, ακόμη και σε περιπτώσεις που τα αιτήματά των πολιτών είναι προδήλως παράνομα!
Τονίσαμε ότι το ΥΠΠΟ οφείλει να ζητήσει από το ΥΠΕΝ είτε να νομοθετήσει με σαφήνεια για τα παραπάνω, είτε να εκδώσει άμεσα εγκύκλιο για τον χειρισμό των υποθέσεων προς όλα τα υπουργεία και τις Υπηρεσίες δόμησης, ή να ζητήσει γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους για το πώς εφαρμόζεται ανά περίπτωση η νομολογία (εύλογα αιτήματα στα οποία υπάρχει και η συμφωνία της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ). Σε κάθε περίπτωση, ζητήσαμε από την ΓΔΑΠΚ να εκδώσει εγκύκλιο προς τις Υπηρεσίες για τον χειρισμό τέτοιων υποθέσεων, που επιβαρύνουν τις Υπηρεσίες και τα Συμβούλια. Η ΓΔΑΠΚ αναγνώρισε το πρόβλημα επιβάρυνσης των Υπηρεσιών, ειδικά για με αιτήματα για εκτός σχεδίου δόμηση χωρίς τις προϋποθέσεις που έχει θέσει στις αποφάσεις του το ΣτΕ, δεν δεσμεύτηκε όμως για κάποια ενέργεια.
- Σχετικά με τον προγραμματισμό πρόσληψης εργαζόμενων Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου το 2026, ως έκτακτου μέτρου για την αποκατάσταση όρων εύρυθμης και αποτελεσματικής διοικητικής λειτουργίας των ΕΦΑ και λυσιτελούς άσκησης του επιστημονικού έργου των αρχαιολόγων, για την προστασία και ανάδειξη των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Για το θέμα αυτό η κ. Βικάτου μας αντέτεινε ότι, παρότι μέσω του ΠΔΕ μπορούν να προσληφθούν ΙΔΟΧ, οι Εφορείες Αρχαιοτήτων δεν προτείνουν αντίστοιχα έργα. Γνωρίζουμε όμως πολύ καλά ότι οι Εφορείες Αρχαιοτήτων για πολλά χρόνια αιτούνταν έργα και κονδύλια για πρόσληψη ΙΔΟΧ μέσω του ΠΔΕ αλλά ελάχιστα από αυτά κατανεμήθηκαν ή κατανεμήθηκαν εγκαίρως ώστε να προσφέρουν ανακούφιση στο πιεστικό έργο των Υπηρεσιών. Σε κάθε περίπτωση, ζητήσαμε από την ΓΔΑΠΚ να δεσμευτεί ότι θα στηρίξει τέτοια αιτήματα των ΕΦΑ ώστε να εγκριθούν και να κατανεμηθούν τα κονδύλια εγκαίρως, ειδικά σε Εφορείες με ακραία υποστελέχωση ή με μεγάλο όγκο υποθέσεων.
Μας διαβεβαίωσε επίσης ότι οι προσλήψεις ΙΔΟΧ, όταν γίνονται μέσω έργων του ΠΔΕ, δεν προϋποθέτουν την έκδοση ΠΥΣ.
Επιπλέον, ζητήσαμε να γίνουν προσλήψεις ΙΔΟΧ αρχαιολόγων, μηχανικών, λογιστών και εργατοτεχνικών και άλλων ειδικοτήτων για την εύρυθμη λειτουργία αρχαιολογικών χώρων και μουσείων μέσω του τακτικού προϋπολογισμού, μέσω προκηρύξεων ΣΟΧ, με την ίδια ετήσια διαδικασία που γίνεται για τους ΙΔΟΧ αρχαιοφύλακες (με την αντίστοιχη έκδοση ΠΥΣ). Σημειώνουμε ότι τα αιτήματα αυτά κατατέθηκαν και στον Υπηρεσιακό Γραμματέα, ενώπιον του ΟΜΕΔ.
Επιμείναμε ενώπιον της Γενικής Διευθύντριας ότι το αίτημα του Συλλόγου είναι η ενίσχυση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας με μόνιμο προσωπικό. Το αίτημα για πρόσληψη έκτακτου προσωπικού διατυπώνεται από τον ΣΕΑ κατ’ εξαίρεση, για να θεραπεύσει τις άμεσες πιεστικές ανάγκες που έχουν προκύψει και έχουν καταβάλει συναδέλφους και συναδέλφισσες στην Αρχαιολογική Υπηρεσία.
- Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων σημείωσε με έμφαση ότι η απεργία της 15.12 είχε ως αιχμή τις εκφοβιστικές πρακτικές στο προσωπικό της ΕΦΑ Ηρακλείου, καθώς και την καταστρατήγηση των δικαιωμάτων των μελών μας (ωράριο, άδειες, επιδημίες) και σε άλλες Υπηρεσίες. Θελήσαμε να καταστήσουμε σαφές ότι η υποστελέχωση είναι ευθύνη της διοίκησης του ΥΠΠΟ και της πολιτικής ηγεσίας και οποιαδήποτε πειθαρχική αναζήτηση ευθυνών για καθυστερήσεις σε συγκεκριμένους υπαλλήλους, με αποδεδειγμένο υπέρμετρο όγκο υποθέσεων, αποτελεί casus beli για όλα τα μέλη του Συλλόγου. Ειδικά σε Υπηρεσίες όπως η ΕΦΑ Ηρακλείου, αλλά και η ΕΦΑ Κυκλάδων στο παρελθόν, όπου έχουν καταγραφεί απειλές και εκφοβιστικές πρακτικές από ιδιώτες, ο Σύλλογος απαιτεί από την υπηρεσιακή ιεραρχία του ΥΠΠΟ την προστασία των συναδέλφων και συναδελφισσών και την υποβοήθηση του έργου τους.
Αναμένουμε από την υπηρεσιακή ιεραρχία να αναγνωρίσει έμπρακτα το σύνθετο έργο της Υπηρεσίας, την επιστημονική υπόσταση της εργασίας των αρχαιολόγων και συναφών επιστημόνων της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, καθώς και τη σημασία της διατήρησης του κύρους της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας ενώπιον της κοινωνίας.
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων δεσμεύεται ότι θα επανέλθει για το ζήτημα της υποστελέχωσης, των προσλήψεων και της στήριξης του επιστημονικού έργου της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας με νέο υπόμνημα και αίτημα συνάντησης, καθώς επίσης και με πολύμορφες κινητοποιήσεις που θα αναδεικνύουν τα προβλήματα των Υπηρεσιών μας.
Για τα παραπάνω θα υπάρξουν νέες ανακοινώσεις από το Διοικητικό Συμβούλιο.
(Το παραπάνω ενημερωτικό ψηφίστηκε κατά πλειοψηφία από το ΔΣ)
