Ο ΣΕΑ ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΑ ΤΗΝ ΛΙΑΝΑ ΠΑΡΛΑΜΑ
ΕΠΙΤΙΜΗ ΕΦΟΡΟ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ
Άλλος ένας δύσκολος αποχαιρετισμός για την Αρχαιολογική Υπηρεσία προστέθηκε την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου με την εκδημία της Λιάνας Παρλαμά, μιας από τις καλύτερες αρχαιολόγους της γενιάς της.
Η Λιάνα Παρλαμά γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης το 1943. Ήταν κόρη του Μενέλαου Παρλαμά, σπουδαίου φιλολόγου, συγγραφέα και διανοητή, που άφησε έντονο το στίγμα του στην πνευματική ζωή του Ηρακλείου.
Αποφοίτησε από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1965 και το 1968-1970 έκανε μεταπτυχιακές σπουδές ως υπότροφος στη Lyon και στο Παρίσι. Το 1985 αναγορεύθηκε διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων με τη μελέτη «Η Σκύρος στην Εποχή του Χαλκού». Ήταν ισόβιο μέλος της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας και αντεπιστέλλον του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου.
Στην Αρχαιολογική Υπηρεσία εισήλθε το 1970 και έκτοτε υπηρέτησε ως Επιμελήτρια και ως Έφορος των Αρχαιοτήτων στις Εφορείες Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Ολυμπίας, Ανατολικής Μακεδονίας, Θεσσαλονίκης, Βοιωτίας – Ευβοίας, Αττικής και από το 1988 στην Εφορεία Αθηνών. Διενήργησε μεγάλο αριθμό ανασκαφών σε όλες αυτές τις περιοχές, και παρότι ο κύριος τομέας των επιστημονικών της ενδιαφερόντων και των δημοσιευμάτων της ήταν η ελληνική προϊστορία, δημοσίευσε σειρά άρθρων και ανακοινώσεων για ανασκαφές και ευρήματα άλλων περιόδων, κυρίως της αθηναϊκής αρχαιολογίας.
Στην Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Αθηνών (Γ΄ ΕΠΚΑ), μέχρι της συνταξιοδοτήσεώς της το 2003, κύριο έργο της υπήρξε η διεύθυνση των μεγάλων ανασκαφών του Μητροπολιτικού Σιδηροδρόμου και ο σχεδιασμός και η διαμόρφωση όλων των νέων αρχαιολογικών νησίδων που δημιουργήθηκαν στην πόλη από τις ανασκαφές αυτές. Αποτέλεσμα της μελέτης μέρους των ευρημάτων ήταν η έκδοση του τόμου «Η Πόλη Κάτω Από Την Πόλη, Ευρήματα Από Τις Ανασκαφές Του Μητροπολιτικού Σιδηροδρόμου Των Αθηνών», Υπουργείο Πολιτισμού-Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Αθήνα 2000.
Είχε, επίσης, την ευθύνη για την οργάνωση των μονίμων εκθέσεων των ευρημάτων στους σταθμούς του Μετρό και στην Πανεπιστημιούπολη Αθηνών, καθώς και τη διεύθυνση των εργασιών των νέων αρχαιολογικών διαμορφώσεων στους αρχαιολογικούς χώρους του Ολυμπιείου και του Κεραμεικού, και της δημιουργίας νέων αρχαιολογικών χώρων στην πόλη, όπως αυτός στο Φρέαρ της οδού Αμαλίας καθώς και χώρων στο πλαίσιο του συγχρηματοδοτούμενου έργου της Ενοποίησης των Αρχαιολογικών Χώρων των Αθηνών. Το 1990-2000 ανέλαβε καθήκοντα ως Διευθύντρια Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων παράλληλα με τα καθήκοντά της ως Εφόρου της Γ΄ ΕΠΚΑ (Αθηνών), ενώ υπήρξε επίσης πρόεδρος Επιστημονικών Επιτροπών και Υπηρεσιακών Συμβουλίων του Υπουργείου, μέλος της Επιτροπής των Μεγάλων Αρχαιολογικών Έργων σε όλη τη χώρα, και μέλος του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου.
Ο σοβαρός σχεδιασμός του Μετρό της Αθήνας από πλευράς Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, μαζί με την αδιαπραγμάτευτη προστασία των αρχαίων μνημείων ήταν κυρίως έργο δικό της και είχε ως αποτέλεσμα να μην θιγεί καμία από τις τόσο σημαντικές αρχαιότητες της Αθήνας. Η Λιάνα Παρλαμά στάθηκε ανυποχώρητη στις πάσης φύσεως πιέσεις για το αντίθετο και κορυφαία στιγμή θα αποτελεί για πάντα ο Σταθμός του Μετρό «ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ». Στην αρχική χωροθέτηση του Σταθμού ύστερα από ανασκαφές 5 χρόνων (1992-1996) αποκαλύφθηκε το δυτικό άκρο του αρχαίου νεκροταφείου του Κεραμεικού. Με εισηγήσεις της ιδίας, στιβαρή αρχαιολογική τεκμηρίωση, την ακατάλυτη επιμονή της και τη συνδρομή του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, το 1997 το ΚΑΣ απαγόρευσε τελικά τη διέλευση της σήραγγας κάτω από το αρχαίο νεκροταφείο, για λόγους προστασίας του αρχαιολογικού χώρου, και γνωμοδότησε υπέρ της μετατόπισης του σταθμού σε νέα θέση στο Γκάζι, παρόλο που το κέλυφός του είχε ήδη κατασκευασθεί. Το κέλυφος αυτό μετασκευάσθηκε αργότερα σε υπόγειο χώρο στάθμευσης, ενώ ο σταθμός στο Γκάζι παραδόθηκε στο κοινό λίγα χρόνια αργότερα.
Η Λιάνα Παρλαμά έχει επίσης συνδεθεί με την ανασκαφή, προστασία και ανάδειξη του προϊστορικού οικισμού στο Παλαμάρι της Σκύρου, από το 1981 και μετά. Το σπουδαίο έργο της συντήρησης και ανάδειξης του χώρου, παράλληλα με την ανασκαφή, από το 2000 τελούσε υπό την επίβλεψη Επιστημονικής Επιτροπής του Τ.Δ.Π.Ε.Α.Ε., της οποίας ήταν Πρόεδρος έως το 2016 που ολοκληρώθηκε το έργο, με κοινοτικούς πόρους. Συνέγραψε και δημοσίευσε πλήθος άρθρων και ανακοινώσεων για το Παλαμάρι Σκύρου της 3ης και 2ης χιλιετίας π. Χ. Περιστοιχισμένη από μια ομάδα νέων επιστημόνων που υπεραγαπούσε, ανάστησε στην κυριολεξία έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους του Αιγαίου.
Ήταν πάντα πολύ ενεργό μέλος του Συλλόγου μας και συμμετείχε αδιαλείπτως στις Γενικές Συνελεύσεις του ΣΕΑ, παρά το βαρύ πρόγραμμα που χαρακτήριζε τις τελευταίες δεκαετίες της στην Υπηρεσία.
Η Λιάνα Παρλαμά ήταν εξαιρετική αρχαιολόγος, σοβαρή, αδαμάντινη ως προς το καθήκον της απέναντι στα μνημεία, πολύ αυστηρή αλλά δίκαιη απέναντι στους συναδέλφους της, πάντα υποστηρικτική στους νεότερους, ένας έντιμος άνθρωπος από την αρχή μέχρι το τέλος της καριέρας της. Θα τη θυμόμαστε για πάντα ακριβώς για όλα αυτά, που κάνουν τόσο πικρή την σύγκριση με το σήμερα.
Η εξόδιος ακολουθία θα τελεστεί την Τρίτη 3 Μαρτίου, στις 12.30 στο Κοιμητήριο Ζωγράφου. Τα πιο ειλικρινή μας συλλυπητήρια στους οικείους της. Καλό της ταξίδι στο Φως.
