Σχετικά με την παραχώρηση γλυπτών του Ναυαγίου των Αντικυθήρων από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στο υπό ίδρυση Εθνικό Μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων
Στις 17/2/2026 συζητήθηκε στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (θέμα αρ. 24) το θέμα της παραχώρησης στην Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων αρχαίων αντικειμένων αρμοδιότητας του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, του Νομισματικού Μουσείου και των Εφορειών Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, Κορινθίας και Χανίων, προκειμένου να ενταχθούν στη μόνιμη έκθεση του υπό ίδρυση Εθνικού Μουσείου Εναλίων Αρχαιοτήτων. Μεταξύ των αντικειμένων αυτών ήταν και 5 γλυπτά από το σύνολο του Ναυαγίου των Αντικυθήρων, τα οποία εκτίθενται στη μόνιμη έκθεση του ΕΑΜ. Για το θέμα αυτό 25 συνάδελφοι εργαζόμενοι στο ΕΑΜ είχαν εκφράσει γραπτώς τις αντιρρήσεις τους την Πρόεδρο του ΔΣ του Μουσείου. Ωστόσο, η άποψη αυτή δεν υιοθετήθηκε από την Διοίκηση του ΕΑΜ κατά την εισήγησή της επί του συγκεκριμένου θέματος.
Για το λόγο αυτό, το ΔΣ του Συλλόγου, εκπροσωπώντας τα μέλη του, γνωστοποίησε την επιστολή των συναδέλφων στα μέλη του ΚΑΣ προκειμένου να τη λάβουν υπόψη τους κατά την συζήτηση του θέματος, συνοδευόμενη από τις ακόλουθες επισημάνσεις:
1. Τα αρχαιολογικά σύνολα, σύμφωνα με την αρχαιολογική δεοντολογία, καλό είναι να μην διασπώνται αλλά να παρουσιάζονται στο συνεκτικό τους πλαίσιο εντός μουσειακών ενοτήτων. Στην προκειμένη περίπτωση, λόγω της ιδιαίτερης σημασίας της ίδρυσης του Εθνικού Μουσείου Εναλίων Αρχαιοτήτων, έχει συνομολογηθεί από τις αρμόδιες Υπηρεσίες και Διευθύνσεις η ύπαρξη θεματικών ενοτήτων που αφορούν στο Ναυάγιο των Αντικυθήρων και στα δύο μουσεία. Οι ενότητες έχουν περιγραφεί στις αντίστοιχες μουσειολογικές μελέτες, οι οποίες έχουν εγκριθεί από το αρμόδιο Συμβούλιο: αφενός της επανέκθεσης και επέκτασης του ΕΑΜ (εγκρίθηκε με την αρ. 467585/13.10.2025 Απόφαση) και αφετέρου του υπό οργάνωση Εθνικού Μουσείου Εναλίων Αρχαιοτήτων (εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο 2024). Αξίζει να επισημανθεί ότι οι εν λόγω μελέτες εγκεκριμένες παρουσιάζουν κοινά αντικείμενα, συγκεκριμένα γλυπτά από το Ναυάγιο των Αντικυθήρων εμφανίζονται και στους δύο καταλόγους.
2. Κατόπιν αλληλογραφίας μεταξύ των Υπηρεσιών υπάρχει συμφωνία για την παραχώρηση στο Εθνικό Μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων 31 γλυπτών από τις αποθήκες και την μόνιμη έκθεση του ΕΑΜ προκειμένου να δημιουργηθεί εκεί ένας νέος πυρήνας έργων του ναυαγίου. Η διαφωνία της Γενικής Διεύθυνσης του ΕΑΜ έγκειται στην παραχώρηση 5 γλυπτών από την μόνιμη έκθεση, τα οποία ήδη εκτίθενται στο αίθριο του Μουσείου, καθώς η απομάκρυνσή τους θα αποδυναμώσει την υφιστάμενη μόνιμη έκθεση, εφόσον και τα 9 γλυπτά που εκτίθενται αυτή τη στιγμή θα μεταφερθούν στο μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων, αλλά και την οργάνωση της νέας θεματικής μουσειακής ενότητας για το Ναυάγιο στη νέα έκθεση του ΕΑΜ, καθώς θα απομείνουν σε αυτήν μόλις 14 γλυπτά (που φυλάσσονται στις αποθήκες), έναντι 39 (36 με τα συγκολλώμενα τμήματα) που θα μεταφερθούν στο Εθνικό Μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων.
3. Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων τονίζει την ανάγκη να υποστηριχθούν επαρκώς οι συγκεκριμένες μουσειακές ενότητες των υπό οργάνωση μουσείων και να έχουν κατά το δυνατόν (αφού αποτελούν τμήματα ενός ενιαίου ανασκαφικού συνόλου) μια αυτοτελή υπόσταση. Εκτιμά ότι η επιστημονική συνεργασία μεταξύ του προσωπικού των δύο φορέων, υπό τον συντονισμό της αρμόδιας Διεύθυνσης (ΔΑΜΕΕΠ) μπορεί να επιλύσει προβλήματα και ενστάσεις. Επισημαίνει επίσης την ανάγκη το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, η κιβωτός της αρχαίας ελληνικής τέχνης, να μην εισέλθει, λόγω της επικείμενης επέκτασης και επανέκθεσης, σε μια περίοδο εκτεταμένου δανεισμού ή παραχώρησης μόνιμων εκθεμάτων, η οποία θα υπονομεύσει την μουσειακή του επάρκεια.
