Αθήνα, 7/9/2022
Αποδεδειγμένα αποδέκτης ευρημάτων αρχαιοκαπηλικής δραστηριότητας ο συλλέκτης Λέοναρντ Στερν
Η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λ. Μενδώνη υποστήριξε ενώπιον των μελών της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων ότι το ΥΠΠΟΑ «δεν γνώριζε τις αρχαιότητες της Συλλογής Στερν» και ότι έγιναν όλες οι πρέπουσες ενέργειες από την στιγμή που το Μητροπολιτικό Μουσείο απευθύνθηκε στην Υπουργό, πριν από 2 χρόνια.
Τι έκανε επί 2 χρόνια η Υπουργός; Γιατί χειρίστηκε την υπόθεση αποκλειστικά η ίδια και το γραφείο της;
Επί 2 χρόνια η Υπουργός δεν απευθύνθηκε στις αρμόδιες Υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ, στον Εισαγγελέα ειδικό επί θεμάτων αρχαιοκαπηλίας στην Ελλάδα, ούτε στον Εισαγγελέα της Ν. Υόρκης, με τον οποίο η χώρα έχει υπογράψει 4 Μνημόνια συνεργασίας για την πάταξη της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων. Δεν προέβη σε καμία νόμιμη ενέργεια για να αναζητήσει την προέλευση των αντικειμένων του συλλέκτη Λ. Στερν. Δεν αναρωτήθηκε αν ήταν προϊόντα αρχαιοκαπηλίας και το ελληνικό δημόσιο μπορούσε να τα διεκδικήσει και να τα επαναπατρίσει άμεσα. Γιατί άραγε;
Είναι αλήθεια ότι δεν γνωρίζαμε την Συλλογή Στερν;
Όχι, δεν είναι αλήθεια. Το 1990 ο Λ. Στερν είχε εκθέσει 10 έργα από την Συλλογή του στην έκθεση Masterieces of Cycladic Art στην Merrin Gallery (8/3-12/4/1990). Τα αντικείμενα είναι δημοσιευμένα στον κατάλογο της έκθεσης που φέρει τον τίτλο «Masterpieces of Cycladic Art from private collections, museums and the Merrin Gallery». Από εκεί αντλούμε την πληροφορία ότι ο συλλέκτης «Harmon Fine Arts», που ταυτίζεται με τον Leonard Stern συμμετείχε με αντικείμενα από την προσωπική του συλλογή, και ο ιδιώτης συλλέκτης Στάιχαρντ, που του έχει απαγορευτεί ισόβια η ενασχόληση με εμπόριο τέχνης από την Εισαγγελία Ν. Υόρκης.
Το No 27 του καταλόγου «Ειδώλιο Σαρδηνίας», που το 1990 εκτέθηκε ως μέρος της Συλλογής του Λ. Στερν, συνδέει τον κ. Στερν ευθέως με παράνομη διακίνηση αρχαιοτήτων. Πρόκειται για το ίδιο ειδώλιο που κατασχέθηκε στο πλαίσιο της υπόθεσης του εκατομμυριούχου συλλέκτη Στάινχαρντ (βλ. Εισαγγελία Ν. Υόρκης, 6.12.2021). Ο συλλέκτης αγόρασε το ειδώλιο απευθείας από τον Symes, που έχει διωχθεί για παράνομη διακίνηση αρχαιοτήτων! Υπάρχει φωτογραφία του με ίχνη της λαθρανασκαφής καθώς και ηλεκτρονικό μήνυμα επίσης από το αρχείο Medici όπου ενημερώνεται ο Symes για την λαθρανασκαφή. Το ειδώλιο έχει ήδη επαναπατριστεί στην Ιταλία.
Τι θα κάνει τώρα η κυβέρνηση;
Αν ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων μπορεί μέσα σε λίγες μέρες να βρει την διασύνδεση του κ. Στερν με αποδοχή προϊόντων εγκλήματος παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων, χωρίς απόρρητα αρχεία και χωρίς τα μέσα που διαθέτουν οι αρμόδιες Υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ και οι διωκτικές αρχές, τότε τι θα μπορούσε να είχε βρει και αποδείξει το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού σε συνεργασία με τις Εισαγγελίες;
Η Υπουργός Λ. Μενδώνη οφείλει να απαντήσει:
-Τι διαπραγματευόταν επί 2 χρόνια με τον κ. Στερν, το ιδιωτικό Μητροπολιτικό Μουσείο και το Ίδρυμα Γουλανδρή και ποιοι αποτελούσαν την διαπραγματευτική της ομάδα;
-Γιατί στην ομιλία της στην Διαρκή Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων στη Βουλή δεν αναφέρθηκε σε κανένα σημείο στην προέλευση των 161 κυκλαδικών αρχαιοτήτων;
-Δεν γνώριζε η Υπουργός και το γραφείο της, που χειρίστηκαν την υπόθεση εν κρυπτώ επί δυο χρόνια, την σχέση του Λέοναρντ Στερν με τους Σάιμς και Στάινχαρντ; Τώρα που γνωρίζει, τι προτίθεται να πράξει;
-Γιατί δεν προσκομίζει στη Βουλή νομιμοποιητικά έγγραφα των 161 αντικειμένων της Συλλογής Stern, όπως αυτά εμφανίζονται στα παραρτήματα του Σχεδίου Νόμου, που να αποδεικνύουν την προέλευση και άρα τη νομιμότητά της απόκτησής τους από τον Leonard Stern; Μήπως γνωρίζει πολύ καλά η Υπουργός την «γκρίζα» προέλευση των αντικειμένων;
-Γνωρίζει η Υπουργός πόσα άλλα ελληνικά ευρήματα έχει ο κ. Stern στην συλλογή του;
-Γιατί η Υπουργός δεν δίνει στη Βουλή το καταστατικό και τη σύνθεση του ΔΣ του Ιδρύματος Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού του Ντέλαγουερ, στο οποίο παραχώρησε με την υπογραφή της την κατοχή των 161 κυκλαδικών αρχαιοτήτων; Είναι ή όχι αλήθεια ότι το «Ίδρυμα» ιδρύθηκε στο Ντέλαγουερ στις 21/6/2022, μόλις ένα μήνα πριν την υπογραφή της Συμφωνίας, και η μορφή του προσιδιάζει σε αυτήν μιας εξωχώριας εταιρείας;
Στο συνημμένο σχετικό έγγραφο αποδεικνύονται ότι αυτό που παρουσιάζεται ως «Ίδρυμα Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού» δεν είναι παρά μια εταιρεία ειδικού σκοπού που ιδρύθηκε μόλις στις 21 Ιουνίου του τρέχοντος έτους (2022), προφανώς με αποκλειστικό ορίζοντα αυτή τη συναλλαγή, κατά τρόπο ανάλογο της ίδρυσης εξωχώριων εταιρειών (off-shore) για την πραγματοποίηση μεμονωμένων επιχειρηματικών συναλλαγών. Μάλιστα, το γεγονός ότι η εταιρεία αυτή δεν αποτελεί σε κανένα βαθμό «ίδρυμα πολιτισμού» είναι και το γεγονός ότι δεν εμφανίζεται να έχει προσωπικό ή κάποια άλλη δραστηριότητα, αντιθέτως, όπως συμβαίνει συχνά με τέτοιες εταιρείες κάνει χρήση των υπηρεσιών μιας μεγάλης εταιρείας που εξειδικεύεται στην εξυπηρέτηση ως προς την εκπροσώπηση τέτοιων εταιρειών την Τhe Corporation Trust Company!
Σε αυτή την αμερικανική offshore, που κανένα άλλο στοιχείο της δεν μπορεί κανείς να βρει ούτε έχει δοθεί από την ελληνική κυβέρνηση, θα παραδώσει την κατοχή των αρχαιοτήτων αύριο η ελληνική Βουλή;
Δείτε όλη την τεκμηρίωση της υπόθεσης εδώ:
https://drive.google.com/drive/folders/1N-zYFK4tC6GL87MzX5DAJRHfQc2SpUXt?fbclid=IwAR15rF6PXy7uRxcj0S2TDklYrqFmG9RXJgg_2GesUAh4Ekg3j8Hrqwn4fC8
Αθήνα, 2/11/2022
Συλλογή Στερν: ούτε γυρισμός ούτε ιστορική συμφωνία, η κυβέρνηση νομιμοποιεί την αρχαιοκαπηλία
Συγκέντρωση στις 7 μ.μ., Βασιλίσσης Σοφίας και Ηροδότου, περιοχή Ρηγίλλης.
Στην αφίσα της έκθεσης του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης εικονίζεται ειδώλιο που προέρχεται από λαθρανασκαφή στην Κέρο!
Η έκθεση 15 κυκλαδικών αντικειμένων από την επονομαζόμενη «Συλλογή Στερν», στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης-Ίδρυμα Γουλανδρή στην Αθήνα, που εγκαινιάζεται σήμερα το απόγευμα, «εν κρυπτώ» και με απόλυτη μυστικότητα ως προς τους συμμετέχοντες και τους προσκεκλημένους, είναι η δεύτερη πράξη της μεμπτής και κατακριτέας διαδικασίας που ξεκίνησε με την υπογραφή της συμφωνίας νομιμοποίησης της αρχαιοκαπηλίας από την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και την κύρωσή της με τις ψήφους της κυβερνητικής πλειοψηφίας στη Βουλή.
Οι 15 αρχαιότητες της 3ης χιλιετίας, κλεμμένες από τις Κυκλάδες, παρουσιάζονται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, σαν να είναι διακοσμητικά αντικείμενα, χωρίς αρχαιολογικά συμφραζόμενα. Την ίδια στιγμή 145 κυκλαδικές αρχαιότητες βρίσκονται στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Ν. Υόρκης και 1 ειδώλιο βρίσκεται ακόμη στην οικία του Λ. Στερν! Σε ένα χρόνο από τώρα τα 15 αντικείμενα θα γυρίσουν στην Ν. Υόρκη για να εκτεθούν εκεί για 25+25 χρόνια, αποδεικνύοντας πόσο στρεβλή είναι η χρήση του όρου «επαναπατρισμός» από την ελληνική κυβέρνηση.
Στην αφίσα της έκθεσης, οι διοργανωτές (το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης-Ίδρυμα Γουλανδρή και το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού) επέλεξαν να εικονίσουν το ειδώλιο αρ. 138 της Συλλογής, που προέρχεται από λαθρανασκαφή στην Κέρο!
Το ειδώλιο 138 της Συλλογής Στερν προερχόμενο από την Κέρο. Πριν φτάσει στα χέρια του L.Stern ήταν στη, συλλογή Ian Woodner
Πρόκειται για ειδώλιο γυναικείας μορφής, της Πρωτοκυκλαδικής ΙΙ περιόδου. Το λυρόσχημο κεφάλι έχει ανάγλυφα αποδοσμένα τα μάτια και τα φρύδια. Αρχικά ήταν επιζωγραφισμένα, όπως και τα μαλλιά. Ο κορμός είναι σχεδόν παραλληλόγραμμος, τα χέρια τοποθετημένα οριζόντια κάτω από τα στήθη, που αποδίδονται σχηματικά, ως ανάγλυφα τρίγωνα. Τα πόδια έχουν μικρή κάμψη στα γόνατα και χωρίζονται μεταξύ τους από βαθιά διαμπερή χάραξη. Σε κατατομή το ειδώλιο είναι σχεδόν επίπεδο.
Η πρώτη δημοσίευση του ειδωλίου έγινε το 1987 από την μελετήτρια της κυκλαδικής τέχνης P. Getz-Preziosi, για την οποία ο Leonard Stern δήλωσε ότι συμβουλευόταν για την αγορά κυκλαδικών αντικειμένων (δημοσίευμα New York Post 12/10/2022). Στο βιβλίο της Early Cycladic Art in North American Collections, Richmond 1987, λέει ότι το ειδώλιο προέρχεται από την Κέρο, ενώ στο βιβλίο της Pat Getz-Gentle, Personal styles in Early Cycladic Sculpture, Wiskonsin 2001, το αναφέρει ως προερχόμενο από τον «Θησαυρό της Κέρου». Η απόδοση στον «Θησαυρό της Κέρου» επαναλαμβάνεται στην έκδοση του Ιδρύματος Ν. Π. Γουλανδρή Π. Σωτηρακοπούλου, Ο Θησαυρός της Κέρου: Μύθος ή πραγματικότητα;, Αθήνα 2005.
Πριν περάσει στη Συλλογή του L. Stern, βρισκόταν στην συλλογή της Woodner Family από το 1968 ή 1969, χρονολογία που συμπίπτει με την εμφάνιση του «Θησαυρού της Κέρου» στην αγορά αρχαιοτήτων, μετά τις μεγάλες λαθρανασκαφές της δεκαετίας του 1950 και 1960 στο νησί της Κέρου.
Πρόκειται για ένα από τα 5 ειδώλια της Συλλογής Στερν που προέρχονται από τις λαθρανασκαφές της Κέρου, σύμφωνα με την σχετική βιβλιογραφία. Το ίδιο το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης – Ίδρυμα Γουλανδρή αναφέρει στον ιστότοπο του ότι πρόκειται για ένα σύνολο «θραυσμένων ειδωλίων και αγγείων που ανασκάφηκαν παράνομα τη δεκαετία του 1950 στη νησίδα Κέρος, μεταξύ Νάξου και Αμοργού».
Τα στοιχεία αυτά έχουν κατατεθεί στην αρμόδια Εισαγγελέα από τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων και τον Σύλλογο Εκτάκτων Αρχαιολόγων.
Όλα τα παραπάνω αποδεικνύουν ότι, σε αντίθεση με τα λεγόμενα της Υπουργού Πολιτισμού, οι κυκλαδικές αρχαιότητες της Συλλογής Στερν κάθε άλλο παρά άγνωστες είναι, αφού έχουν δημοσιευτεί σε πολλά εγχειρίδια από το 1977 και εξής, ενώ και ο ίδιος ο L. Stern έχει εκδώσει βιβλίο με τα κυκλαδικά ευρήματα της συλλογής του το 2004 (Cycladic Masterpieces, Harmon Fine Arts, New York 2004).
Η Υπουργός Πολιτισμού Λ. Μενδώνη και το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης-Ίδρυμα Γουλανδρή είναι υπόλογοι για την νομιμοποίηση της αρχαιοκαπηλίας που επιφέρουν με την Συμφωνία που συνυπέγραψαν.
Η ελληνική κυβέρνηση είναι υπόλογη για την κύρωση μιας συμφωνίας που, επιπλέον, αποφέρει οικονομικά οφέλη στο ιδιωτικό Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Ν. Υόρκης, που ισούνται με αντίστοιχη οικονομική ζημία του ελληνικού δημοσίου.
Κλεμμένα Είναι! Η διαβόητη «Συμφωνία» για τα 161 κυκλαδικά αντικείμενα αποδεικνύεται σκάνδαλο ολκής
Καλούμε στην κινητοποίηση πέντε σωματείων του ΥΠΠΟΑ ενάντια στην νομιμοποίηση της αρχαιοκαπηλίας
την Τετάρτη 2/11/2022, ημέρα των εγκαινίων στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης-Γουλανδρή
Συγκέντρωση στις 7 μ.μ., Βασιλίσσης Σοφίας και Ηροδότου, περιοχή Ρηγίλλης.
Αθήνα, 19/12/2022
Αρ. Πρωτ.: 137
Η Συμφωνία για τη «Συλλογή Στερν» αποτελεί κορυφαίο σκάνδαλο νομιμοποίησης της αρχαιοκαπηλίας και της κιβδηλείας μνημείων. Ο νόμος 4968/22 πρέπει να ακυρωθεί άμεσα
Τα νέα στοιχεία που έρχονται στο φως επιβεβαιώνουν, πέραν πάσης αμφιβολίας, τις αιτιάσεις του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων.
Από την ημέρα κατάθεσης στη Βουλή της πρωτοφανούς “Συμφωνίας” για τη Συλλογή Στερν, την οποία είχε υπογράψει η Υπουργός Πολιτισμού στις 21-7-2022, ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων είχε προειδοποιήσει για την αρχαιοκαπηλική προέλευση της Συλλογής του Leonard Stern. Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων προειδοποιούσε επίσης εξαρχής για τη γνησιότητα κάποιων από τα αντικείμενα της Συλλογής Στερν, τα οποία μάλιστα, σύμφωνα με τη «Συμφωνία», θα «ανταλλάσσονται» για τα επόμενα 50 χρόνια με κυκλαδικές αρχαιότητες που προέρχονται από ελληνικά μουσεία.
Η Υπουργός Πολιτισμού επέμεινε να μην εφαρμόσει τις διατάξεις του Αρχαιολογικού Νόμου, ούτε πριν ούτε και μετά την υπογραφή της «Συμφωνίας». Κατά την ψήφιση του νόμου 4968/2022, η Υπουργός Πολιτισμού, που ήταν η μόνη μαζί με τον Πρωθυπουργό που είχαν δει τα 161 κυκλαδικά αντικείμενα της Συλλογής Στερν, διαβεβαίωσε τους βουλευτές του ελληνικού κοινοβουλίου ότι πρόκειται για μια «άγνωστη» Συλλογή και ότι δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν αποδείξεις για την αρχαιοκαπηλική προέλευση των αντικειμένων.
Όταν είδαν το φως της δημοσιότητας οι φωτογραφίες του ειδωλίου αρ. 29 από το αρχείο Μπεκίνα, η Υπουργός μπορούσε, ακόμη και τότε, να ζητήσει τη συνδρομή των ιταλικών αρχών για να διερευνήσει αν όντως το ειδώλιο αρ. 29 και άλλα αντικείμενα της Συλλογής Στερν είχαν διακινηθεί από τον Ιταλό αρχαιοκάπηλο. Όχι μόνο δεν το έπραξε, αλλά προσπάθησε να υποβαθμίσει το θέμα. Όταν της τέθηκε στη Βουλή το ερώτημα για την γνησιότητα ή μη των 161 αντικειμένων, επίσης υποβάθμισε το θέμα και απέκρυψε ότι πριν από κάθε δωρεά ή κατάσχεση συγκροτείται επιτροπή επιστημόνων του Υπουργείου Πολιτισμού που ελέγχει την αυθεντικότητα ή μη όλων των αντικειμένων που παρουσιάζονται ως αρχαία.
Τώρα η Υπουργός είναι περισσότερο εκτεθειμένη από ποτέ:
- Στις 17/12/2022 ο δημοσιογράφος και ερευνητής Ν. Ζηργάνος δημοσίευσε στην Εφημερίδα των Συντακτών και στον ιστότοπο Solomon όλα τα ντοκουμέντα που αποδεικνύουν ότι το ειδώλιο αρ. 29 της Συλλογής Στερν βρισκόταν στα χέρια του αρχαιοκάπηλου Τζιανφράνκο Μπεκίνα, ο οποίος το πούλησε, μαζί με δύο άλλα κυκλαδικά αντικείμενα, σε άλλον αρχαιοπώλη στο Τόκυο. Στο δημοσίευμα εικονίζονται τόσο τα έγγραφα αλληλογραφίας όσο και το τιμολόγιο πώλησης των ειδωλίων, ντοκουμέντα που δεν επιδέχονται καμία αμφισβήτηση. Τα δύο αυτά ειδώλια πωλήθηκαν χωριστά από τον αρχαιοπώλη στο Τόκυο: το ένα κατέληξε στη Συλλογή L. Stern και το άλλο στη συλλογή της S. White, η οποία στο παρελθόν έχει αναγκαστεί να επιστρέψει αντικείμενα στην Ελλάδα, ενώ πρόσφατα (2021 και 2022) ο Εισαγγελέας της Ν. Υόρκης κατέσχεσε αντικείμενα από τη συλλογή της, τα οποία επαναπατρίστηκαν στην Ιταλία και την Τουρκία, ενώ συνεχίζει να ερευνά τη συλλογή S. White για την ύπαρξη κι άλλων κλεμμένων αρχαιοτήτων, πιθανώς και ελληνικών.
- Τα 15 πρώτα κυκλαδικά αντικείμενα που εκτίθενται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης (έκθεση Γυρισμός) έχουν εξεταστεί μακροσκοπικά από ειδικούς και τα αρχικά ερωτηματικά περί κιβδηλείας έγιναν ισχυρές ενδείξεις. Σε συνέντευξη που παραχώρησε ο Χρίστος Ντούμας, ένας από τους πλέον ειδικούς στην κυκλαδική τέχνη, ομότιμος καθηγητής αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και ανασκαφέας της Σαντορίνης, στον ισότοπο popaganda και την δημοσιογράφο Ιωάννα Κλεφτόγιαννη στις 18/12/2022, αφού επισκέφτηκε την έκθεση, αναφέρει ότι «είναι μεγάλες οι πιθανότητες να είναι κίβδηλα» 4 ή 5 (από τα 15) αντικείμενα της έκθεσης στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Πληροφορεί επίσης ότι έστειλε σχετική επιστολή στο Υπουργείο Πολιτισμού και στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, καθώς θεωρεί αναγκαίο να ελεγχθεί η γνησιότητα των αντικειμένων από αρμόδια Επιτροπή.
- Έχει αποδειχτεί πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η Συλλογή του L. Stern κάθε άλλο παρά «άγνωστη» ήταν! Τμήμα της Συλλογής Στερν είχε εκτεθεί (βλ. Merrin Gallery, ΜΕΤ κ.ά.), ενώ ο ίδιος ο L. Stern είχε εκδώσει κατάλογο της Συλλογής του το 2004! Η πλειονότητα των αντικειμένων της Συλλογής έχει δημοσιευτεί σε διαδοχικά άρθρα και βιβλία (από το 1977 ως το 2003) από την ιστορικό τέχνης Pat Getz-Preziosi (μετέπειτα Getz-Gentle), είτε ως προερχόμενα από «ιδιωτικές συλλογές» είτε ως ανήκοντα στην «Harmon Arts», πάντοτε όμως με επιμελή απόκρυψη της πραγματικής αρχαιοκαπηλικής διαδρομής τους, όπως αποδεικνύεται και από την έρευνα του Ν. Ζηργάνου που φέρνει στο φως ντοκουμέντα από την αλληλογραφία της Gentle με τον αρχαιοκάπηλο Μπεκίνα. Η σχέση και σύνδεση της Gentle με τον L. Stern, άλλωστε, αποκαλύφθηκε από τον ίδιο τον συλλέκτη, ο οποίος σε δήλωσή του στη New York Post ανακοίνωσε ότι η ερευνήτρια λειτουργούσε ως σύμβουλος/εμπειρογνώμονάς του για την αγορά των αντικειμένων.
Επισημαίνουμε ότι ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων και ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων έχουν προβεί σε πλειάδα ταυτίσεων των αντικειμένων της Συλλογής Στερν και των «διαδρομών» τους και όλα τα στοιχεία κατατίθενται στην αρμόδια Εισαγγελέα Προστασίας Περιβάλλοντος (αρμόδια και για θέματα αρχαιοκαπηλίας) της Εισαγγελίας Αθηνών, στην οποία έχει κατατεθεί αναλυτική αναφορά για την υπόθεση ήδη από τις 11/10/2022.
Αποτελεί σκάνδαλο το γεγονός ότι η Υπουργός, σύμφωνα με όσα η ίδια είπε στην ελληνική Βουλή, χειρίστηκε η ίδια την υπόθεση των 161 κυκλαδικών αντικειμένων. Εν γνώσει της ότι αποτελούν προϊόντα λαθρανασκαφής και παράνομης διακίνησης στο εξωτερικό (όπως η ίδια παραδέχτηκε και έχει καταγραφεί στα Πρακτικά της Βουλής), δεν ανέθεσε την υπόθεση στις αρμόδιες ελληνικές Υπηρεσίες (ΔΤΠΠΑ, Εισαγγελέα Αρχαιοκαπηλίας) ούτε έδωσε τα στοιχεία στην Εισαγγελία Ν. Υόρκης. Επιπλέον, η Υπουργός Πολιτισμού δεν ζήτησε την συνδρομή των ιταλικών διωκτικών αρχών, ως όφειλε για να διερευνήσει το ειδώλιο αρ. 29. Αντί για τις ενέργειες που της επέβαλλε ο αρχαιολογικός νόμος, η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λ. Μενδώνη επέλεξε να υπογράψει μυστικά συμφωνία και να παραχωρήσει την κατοχή των 161 κυκλαδικών αρχαιοτήτων σε «Ινστιτούτο» (HACI) με έδρα το Ντέλαγουερ των ΗΠΑ και διοίκηση στην οποία μετέχουν δύο εκπρόσωποι συμφερόντων του Leonard Stern, ένας εκ των οποίων είναι ο γιος του!
Είναι προφανές ότι η «Συμφωνία» που υπογράφηκε παράνομα από την Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού στις 21/7/2022 και έγινε νόμος του κράτους (νόμος 4968/2022) με την ψήφο των βουλευτών της κυβερνητικής πλειοψηφίας, οφείλει να ακυρωθεί ως προϊόν παραπλάνησης της Βουλής.
Η Συμφωνία (Ν. 4968) να ακυρωθεί και να ακολουθήσουν οι νόμιμες ενέργειες:
–Να μεταβεί κλιμάκιο Ελλήνων ειδικών αρχαιολόγων και συντηρητών και να εξετάσουν τη γνησιότητα όλων των αντικειμένων της Συλλογής Στερν. Βάσει των διατάξεων της αρχαιολογικής νομοθεσίας, άλλωστε, σε κάθε περίπτωση δωρεάς ή κατάσχεσης συγκροτείται τριμελής επιτροπή επιστημόνων του Υπουργείου Πολιτισμού, η οποία ελέγχει τη γνησιότητα των αντικειμένων και γνωμοδοτεί για την αξία τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η περίπτωση του χρυσού μυκηναϊκού δαχτυλιδιού που δωρήθηκε από το Ίδρυμα Nobel της Σουηδίας και επαναπατρίστηκε το Μάιο 2022 (Δελτίο Τύπου ΥΠΠΟΑ 20.5.2022). Της αποδοχής της δωρεάς προηγήθηκε η εκτίμηση επιτροπής ειδικών (δύο αρχαιολόγοι του ΕΑΜ) που μετέβησαν με εντολή μετακίνησης την οποία υπογράφει η Υπουργός Πολιτισμού Λ. Μενδώνη (Διαύγεια 8.4.2022- ΑΔΑ: 6ΣΕ14653Π4-Ω0Ο) στην Στοκχόλμη στο Μουσείο Μεσογειακών και Ανατολικών Αρχαιοτήτων «……ως εμπειρογνώμονες για να διακριβώσουν τη γνησιότητα και την ταύτιση κλαπέντος κινητού μνημείου…..». Υπενθυμίζουμε, επίσης, ότι η κιβδηλεία μνημείων αποτελεί αδίκημα με βάση το άρθρο 66 του Αρχαιολογικού Νόμου[1]
–Να δοθεί εντολή η αρμόδια Υπηρεσία του ΥΠ.ΠΟ.Α, όπως έπρεπε θεσμικά να είχε συμβεί εξαρχής, να ελέγξει τα πιστοποιητικά προέλευσης των αντικειμένων, να τεκμηριώσει την προέλευση των αρχαίων της Συλλογής Στερν και να κάνει όλες τις απαραίτητες συγκρίσεις και ταυτίσεις με τα στοιχεία και τα δεδομένα όλων των σχετικών αρχείων.
–Να ζητηθεί η συνδρομή του Εισαγγελέα της Ν. Υόρκης ώστε να κατασχεθούν και να επιστραφούν άμεσα στη χώρα το ειδώλιο αρ. 29 της Συλλογής Στερν και το ειδώλιο νο 12 της έκθεσης Glories of the Past από τη Συλλογή της Shelby White, που αποτελούν αποδεδειγμένα προϊόντα αρχαιοκαπηλίας.
–Η κυριότητα και η κατοχή των αυθεντικών κλεμμένων αρχαιοτήτων της Συλλογής Στερν να περάσει στο ελληνικό δημόσιο και οι αρχαιότητες να επαναπατριστούν για να εκτεθούν σε δημόσια ελληνικά Μουσεία, με τελικό προορισμό το Μουσείο Κυκλαδικού Πολιτισμού στο Κάστρο της Νάξου, για να εμπλουτίσουν την έκθεση του δημόσιου και μοναδικού στον κόσμο μουσείου που θα είναι εξ ολοκλήρου αφιερωμένο στον κυκλαδικό πολιτισμό της 3ης χιλιετίας π.Χ., και μάλιστα να ευαισθητοποιήσουν τους επισκέπτες σε θέματα παράνομης εμπορίας αρχαίων.
Αναμένουμε τις απαντήσεις του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού για τις αποκαλύψεις που αποδεικνύουν πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η «Συμφωνία» για τη Συλλογή Στερν νομιμοποιεί την αρχαιοκαπηλία και την κιβδηλεία μνημείων.
Για το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΕΑ,
| Η Πρόεδρος | Η Γενική Γραμματέας |
| Δέσποινα Κουτσούμπα | Εύα Γιατρουδάκη |
[1] Άρθρο 66, παρ. 2: «Με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός έτους τιμωρείται όποιος εισάγει, εξάγει, κατέχει εκμαγεία, αντίγραφα ή απομιμήματα μνημείων με σκοπό να τα διαθέσει ως γνήσια ή εν γνώσει του πιστοποιεί τα αντικείμενα αυτά ως γνήσια μέσω δηλώσεων, αξιολογήσεων, δημοσιοποιήσεων, αποτυπώσεων σε σφραγίδες ή επιγραφές ή με κάθε άλλο μέσο ή παράσταση, εκτός εάν η πράξη τιμωρείται βαρύτερα με άλλη διάταξη».
Μερικές ενδιαφέρουσες πληροφορίες που έλειψαν από το Δελτίο Τύπου του ΥΠΠΟΑ που πανηγύρισε τον επαναπατρισμό 29 αντικειμένων από τη Ν. Υόρκη
Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού εξέδωσε στις 22/3/2023 Δελτίο Τύπου με το οποίο πανηγυρίζει για τον επαναπατρισμό 29 αντικειμένων από τη Ν. Υόρκη, μετά από κατάσχεση του Εισαγγελέα της Ν. Υόρκης. Τεχνηέντως, όμως, το δελτίο τύπου του ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού αποκρύπτει μια σειρά από κρίσιμες λεπτομέρειες, τις οποίες όχι μόνο γνωρίζει για την υπόθεση, αλλά κάποιες από αυτές περιλαμβάνονται και στο Δελτίο Τύπου της Εισαγγελίας του Μανχάτταν για το ίδιο θέμα, και εκθέτουν την Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού Λ. Μενδώνη και τους χειρισμούς της για την νομιμοποίηση της αρχαιοκαπηλίας στην υπόθεση της Συλλογής Στερν.
Πώς επαναπατρίστηκαν οι 29 αρχαιότητες; Μετά από κατάσχεση που έκανε η Εισαγγελία του Μανχάτταν, με τη βοήθεια των στοιχείων που της παρείχε η αρμόδια Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών του ΥΠΠΟΑ. Με τον τρόπο αυτό αναγκάστηκε η «συλλέκτρια» Shelby White να συναινέσει στον επαναπατρισμό των περισσότερων από τα 29 αντικείμενα, που ανήκαν στη συλλογή της. Ό,τι ακριβώς έπρεπε να έχει κάνει το ΥΠΠΟΑ και στην περίπτωση της Συλλογής Στερν, αντί να διαπραγματεύεται εν κρυπτώ, προσωπικά η Υπουργός Λ. Μενδώνη απευθείας με τον πολυεκατομμυριούχο, χωρίς ενημέρωση του έλληνα ή αμερικανού Εισαγγελέα.
Σε ποιον ανήκει η κατοχή και η κυριότητα των 29 αρχαιοτήτων; Στο ελληνικό δημόσιο και θα εκτεθούν σε δημόσια αρχαιολογικά Μουσεία στους τόπους από όπου προέρχονται (αφού ελεγχθεί η αυθεντικότητά τους, καθώς και σε αυτή την περίπτωση μεταξύ των αντικειμένων υπάρχουν αμφιλεγόμενα, πιθανώς κίβδηλα, αντικείμενα). Αντιθέτως, στην περίπτωση της Συλλογής Στερν, η κατοχή των 161 κυκλαδικών αρχαιοτήτων (γνήσιων και κίβδηλων) παραχωρήθηκε με υπογραφή της Υπουργού Πολιτισμού -και εν συνεχεία την επικύρωση από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία της ΝΔ- σε ένα ιδιωτικό Ίδρυμα (HACI), που διοικείται από τον γιο και τον διευθυντή των επιχειρήσεων του Λ. Στερν και θα εκτεθούν στο ιδιωτικό Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης Γουλανδρή στην Αθήνα.
Πόσος χρόνος χρειάστηκε για να επαναπατριστούν οι αρχαιότητες αυτές; Επαναπατρίστηκαν εντός του ίδιου έτους που έγινε η κατάσχεση (2023) και σε λιγότερο από τρία χρόνια από την αρχική έρευνα. Στην περίπτωση των αρχαιοτήτων της Συλλογής Στερν, οι αρχαιότητες θα αρχίσουν να έρχονται ανά 15 στην Ελλάδα το 2034, ενώ θα επιστρέψουν όλες μετά από 50 χρόνια, σε ένα ιδιωτικό Μουσείο! Θυμίζουμε ότι η Υπουργός Πολιτισμού Λ. Μενδώνη δήλωνε στη Βουλή ότι με άλλη διαδικασία θα χρειάζονταν δεκαετίες για να επιστραφούν.
Σε ποιο Μουσείο έχουν εκτεθεί κάποιες από τις 29 κλεμμένες αρχαιότητες; Στο Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης, με το οποίο συνεργάζεται επί δεκαετίες η «συλλέκτρια» Shelby White, εκθέτοντας εκεί προϊόντα λαθρανασκαφών και παράνομης διακίνησης, που αργότερα κατασχέθηκαν και επαναπατρίστηκαν στις χώρες προέλευσής τους. Πρόκειται για το ίδιο Μουσείο για το οποίο πρόσφατη δημοσιογραφική έρευνα αναφέρει ότι περισσότερα από 1000 ευρήματα του καταλόγου του συνδέονται με αρχαιοκαπηλία και παράνομη διακίνηση. Πρόκειται για το ίδιο Μουσείο με το οποίο η Υπουργός Λ. Μενδώνη συνυπέγραψε συμφωνία –την οποία επικύρωσε η κοινοβουλευτική πλειοψηφία της ΝΔ- χαρίζοντάς του για 50 χρόνια μια έκθεση ελληνικών κυκλαδικών αρχαιοτήτων, από τη Συλλογή Στερν και από τα ελληνικά δημόσια Μουσεία, εκτός των άλλων και εις βάρος των εσόδων των ελληνικών δημόσιων Μουσείων.
Μάλιστα, τα 22 από τα 29 αντικείμενα περιέχονται στον κατάλογο Glories of the Past, Ancient Art from the Shelby White and the Leon Levy Collection, από έκθεση που πραγματοποιήθηκε στο Μητροπολιτικό Μουσείο Ν. Υόρκης το 1990, παρότι ήταν προϊόντα αρχαιοκαπηλίας.
Αξίζει να σημειώσουμε, επιπλέον, ότι η «συλλέκτρια» Shelby White, από τη συλλογή της οποίας κατασχέθηκαν τα αντικείμενα, εκτός από το ΜΕΤ συνεργάζεται επί χρόνια και με το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης Γουλανδρή, καθώς μετείχε επί 14 χρόνια στη διοίκηση του CYCLADIC ART FOUNDATION στη Ν. Υόρκη, το οποίο αποτελεί παράρτημα του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης της Αθήνας. Παράλληλα, το ίδρυμα Leon Levy Foundation της Shelby White έχει χρηματοδοτήσει με δεκάδες χιλιάδες ευρώ το CYCLADIC ART FOUNDATION της οικογένειας Γουλανδρή.
Πώς τεκμηριώθηκε η κλοπή των αρχαιοτήτων; Μεταξύ άλλων από το ότι πέρασαν από χέρια γνωστών αρχαιοκάπηλων και διακινητών όπως ο Robert Hecht και ο Νικολά Κουτουλάκης. Όπως στην περίπτωση της Συλλογής Στερν, αντικείμενα της οποίας έχουν περάσει αποδεδειγμένα από τα χέρια διαβόητων αρχαιοκάπηλων όπως ο G. Becchina (για το ειδώλιο Stern N 29 έχει δημοσιοποιηθεί ακόμη και το τιμολόγιο πώλησής του) και ο Ν. Κουτουλάκης (ειδώλιο Stern N284), στοιχεία που η Υπουργός Πολιτισμού Λ. Μενδώνη όχι μόνο δεν έχει αξιοποιήσει για την κατάσχεση και τον επαναπατρισμό των αντικειμένων, αλλά αρνείται και να τα σχολιάσει!
Κατόπιν των παραπάνω, είναι σαφές ότι, σύμφωνα με τα νέα ήθη στο Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, τα αντικείμενα επαναπατρίζονται με βάση τις διατάξεις του αρχαιολογικού νόμου και των διεθνών συμβάσεων προστασίας, μόνο όταν την πρωτοβουλία των κινήσεων έχει ο Εισαγγελέας της Ν. Υόρκης. Όταν την πρωτοβουλία των κινήσεων την έχει η ελληνίδα Υπουργός Πολιτισμού, η αποδοχή προϊόντων εγκλήματος από τους εκατομμυριούχους συλλέκτες όχι μόνο δεν πατάσσεται, αλλά επιβραβεύεται με κακόφημες συμφωνίες, όπως αυτή της Συλλογής Στερν!
Αναμένουμε κάποια στιγμή πειστικές απαντήσεις και εξηγήσεις από την Υπουργό Πολιτισμού για το αν γνώριζε ότι τόσο το Μητροπολιτικό Μουσείο Ν. Υόρκης όσο και η Shelby White μετείχαν στα «εγκληματικά δίκτυα της παράνομης διακίνησης των πολιτιστικών αγαθών» που αναφέρονται στο Δελτίο Τύπου του Υπουργείου Πολιτισμού.
Επίσης αναμένουμε μετά από αυτές τις αποκαλύψεις ΝΑ ΑΚΥΡΩΘΕΙ η παράνομη συμφωνία για τη συλλογή Στερν και να αφεθούν οι αρμόδιες αρχές σε Αθήνα και Νέα Υόρκη να κάνουν την δουλειά τους, κατάσχοντας και επαναπατρίζοντας τα κυκλαδικά ευρήματα της Συλλογής Στερν.
Και για να μη χάνεται στη μετάφραση το Υπουργείο Πολιτισμού, παραθέτουμε το Δελτίο Τύπου της Εισαγγελίας του Μανχάταν και επιλεγμένα σημεία σε μετάφραση:
The Bronze Calyx Krater, which dates to 350 B.C.E., once held the bones of a deceased individual in a chamber tomb. It was looted and smuggled into Switzerland, where it was cleaned and restored by Fritz and Harry Bürki, the Zurich-based restorers and business partners of Robert Hecht. Hecht then arranged to smuggle the piece into New York, where it was sold to Leon Levy and Shelby White. It was seized by the Office in January of this year.
Μετάφραση: Ο χάλκινος καλυκωτός κρατήρας που χρονολογείται στο 350 π.Χ., είχε ταφικό προορισμό. Βρέθηκε σε λαθρανασκαφή και εξήχθη στην Ελβετία, όπου συντηρήθηκε από τους Fritz και Harry Bürki, τους συντηρητές και συνεργάτες του Robert Hecht. Ο Hecht μετά κανόνισε να προωθήσει το αγγείο στη Ν. Υόρκη, όπου πουλήθηκε στους Leon Levy και Shelby White. Κατασχέθηκε από το Γραφείο του Εισαγγελέα της Ν. Υόρκης τον Ιανουάριο αυτού του χρόνου.
The Neolithic Family Group, which dates to 5000-3500 B.C.E and valued at $3 million. This group of objects compromises (sic) five human and animal figures carved from marble, and was looted from the island of Euboea by a Greek trafficker who smuggled the pieces into Switzerland. In 1982 dealer-trafficker Nicolas Koutoulakis sold the group to New York-based collectors Leon Levy and Shelby White. White loaned the group to the Metropolitan Museum of Art in 2000, where they remained on display until March of this year, when it was seized by the Office.
Μετάφραση: Σύμπλεγμα οικογένειας νεολιθικής εποχής, που χρονολογείται στα 5000-3500 π.Χ. και κοστολογήθηκε στα 3 εκ. δολάρια. Το σύμπλεγμα ειδωλίων αποτελείται από πέντε μορφές ζώων και ανθρώπων σμιλεμένες σε μάρμαρο, προϊόν λαθρανασκαφής στο νησί της Εύβοιας από έναν Έλληνα διακινητή που φυγάδευσε τα αντικείμενα στην Ελβετία. Το 1982, ο ντήλερ και διακινητής Νικολά Κουτουλάκης πούλησε το σύμπλεγμα στους συλλέκτες της Ν. Υόρκης Leon Levy και Shelby White. Η White δάνεισε το σύμπλεγμα στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Ν. Υόρκης το 2000, όπου εκτέθηκε μέχρι τον Μάρτιο τρέχοντος έτους, όταν κατασχέθηκε από το Γραφείο του Εισαγγελέα.
1/12/2023
Η υπόθεση της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα απαιτεί συνέπεια, συνέχεια καιεπιστημονική μεθοδικότητα
Η υπόθεση της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα και της επανένωσης του κορυφαίου μνημείου είναι μια μακρόχρονη διεκδίκηση που οφείλει να βασίζεται στις αρχές που τίθενται από την UNESCO, στην επιστημονική τεκμηρίωση, στην ηθική των Μουσείων, στις διακρατικές σχέσεις και στην ενημέρωση της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας και της διεθνούς κοινής γνώμης. Ως εκ τούτου, όπως όλες οι υποθέσεις που σχετίζονται με μνημεία, απαιτεί μακρό χρόνο, συνέπεια, επιστημονική μεθοδικότητα και συνέχεια.
Η σύνδεση του θέματος αυτού με το όριο της κυβερνητικής θητείας οποιουδήποτε κόμματος ή με κομματικές και προεκλογικές επιδιώξεις, είτε στην Ελλάδα είτε στη Βρετανία, μόνο κακό κάνει στην υπόθεση της διεκδίκησης.
Αντιθέτως, ο δρόμος που έχει χαραχθεί από τη δεκαετία του 1980 ως σήμερα, βασισμένος σε επιστημονικά πορίσματα, στη συνεπή στάση της χώρας μας στην UNESCO και η ενεργοποίηση των διεθνών επιτροπών για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, έχει φέρει την υπόθεση της διεκδίκησης πολλά βήματα μπροστά:
Η προσπάθεια που διαχρονικά έχει καταβάλει το Υπουργείο Πολιτισμού από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, έχει φέρει αποτελέσματα στη διεθνή και στη βρετανική κοινή γνώμη, ώστε το αίτημα να μην διατυπώνεται μόνο από την Ελλάδα, αλλά να συντονίζεται με τις διεθνείς προσπάθειες ενάντια στη λεηλασία πολιτιστικών αγαθών, που δυστυχώς συνεχίζεται ακόμη και στις μέρες μας, ιδιαίτερα σε εμπόλεμες ζώνες.
Η διεκδίκηση είναι καρπός μακρόχρονης προσπάθειας, και είναι σημαντικό ότι γίνονται βήματα, όπως οι συνεχείς συστάσεις της UNESCO προς τη βρετανική πλευρά από το 1982 και εντεύθεν και η απόφαση της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO του 2021.
Η απόφαση του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης το 2006 να επιστρέψει το θραύσμα του λίθου VIII της βόρειας ζωφόρου του Παρθενώνα, που βρισκόταν στην πανεπιστημιακή συλλογή του, η απόφαση της Περιφέρειας της Σικελίας να επιστρέψει οριστικά το «θραύσμα Fagan» από τον λίθο VI της ανατολικής ζωφόρου και η πρόσφατη απόφαση του Πάπα να επιστρέψει οριστικά 3 θραύσματα που βρίσκονταν στο Μουσείο του Βατικανού, είναι τα παραδείγματα που δεικνύουν τον ηθικό και νόμιμο τρόπογια την επιστροφή των γλυπτών στο μνημείο, όπου ανήκουν.
Στη βάση όλων των παραπάνω, αλλά και σε συνέχεια των αποφάσεων που λήφθηκαν από την UNESCO το 2021 για την πρόσκληση της βρετανικής πλευράς σε διάλογο με την Ελλάδα για το επίμαχο ζήτημα, η ελληνική πολιτεία δεν νομιμοποιείται να προχωρήσει σε καμία συζήτηση για«δανεισμό», «ανταλλαγή»με άλλα σημαντικά εκθέματακαιοποιαδήποτε άλλη άμεσηή έμμεση αναγνώριση «κυριότητας»στην επονομαζόμενη από τη βρετανική πλευρά«συλλογήΈλγιν».
Δεν νοείται ως «επιστροφή» οποιαδήποτε συμφωνία δανεισμού που θα αναγνωρίζει την κυριότητα στους Βρετανούς και θα προβλέπει ότι τα γλυπτά του Παρθενώνα θα εκτεθούν στην Αθήνα για διάστημα 5 ή 10 ή 15 χρόνων και κατόπιν θα επιστρέψουν στο Βρετανικό Μουσείο! Αντιθέτως, οποιαδήποτε τέτοια συμφωνία με το Βρετανικό Μουσείο, ευτελίζει και φαλκιδεύει το αίτημα για την οριστική επιστροφή, αίτημα που διατυπώνεται πλέον από την διεθνή και την βρετανική κοινή γνώμη.
Ακόμη χειρότερα όταν, στο βωμό τέτοιων σκοπιμοτήτων, τίθενται ως προτάσεις οι “ανταλλαγές” αμετακίνητων εκθεμάτων από άλλα Μουσεία, ο δανεισμός με ενέχυρο και προϋποθέσεις, ή άλλες καινοφανείς νομικές πρακτικές, όπως αυτές που είδαμε στην περίπτωση της Συμφωνίας για την επονομαζόμενη συλλογή Στερν, μια συμφωνία νομιμοποίησης προϊόντων αποδεδειγμένης αρχαιοκαπηλίας.
Σε αυτή τη κατεύθυνση, το ΥΠΠΟΑ οφείλει να προχωρήσει στην κατάργηση της διάταξης για μακροχρόνια εξαγωγή ευρημάτων από αρχαιολογικά μουσεία στο εξωτερικό (η διάταξη του Ν. 4761 που επιτρέπει την εξαγωγή συλλογών Μουσείων για 50 έτη) και να προχωρήσει άμεσα στην κατάρτιση και έγκριση του καταλόγου με τα αμετακίνητα ευρήματα των ελληνικών κρατικών αρχαιολογικών Μουσείων, όπως ζητεί με ψήφισμά της η Γενική Συνέλευση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων της 13/5/2022.
Μπορείτε να παρακολουθήσετε τις συνεντεύξεις μελών του ΔΣ για το θέμα στους παρακάτω συνδέσμους:
O Kώστας Πασχαλίδης, πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, σε συνέντευξη στην εκπομπή του Νίκου Μπογιόπουλου (Real fm – 29/11/2023).
https://www.imerodromos.gr/k-
Η αντιπρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων Δέσποινα Κουτσούμπα στο #Kontra24 με την Αναστασία Γιάμαλη, στις 28/11/2023 για τα γλυπτα του Παρθενώνα
https://www.youtube.com/watch?
Ο Κώστας Πασχαλίδης, Πρόεδρος του Συλλογου Ελλήνων Αρχαιολόγων και η Δέσποινα Κουτσούμπα, αντιπρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων στο πολιτιστικό μαγκαζίνο του ρ/σ Στο Κόκκινο με την Ν. Χατζηαντωνίου και την Μ. Θανασούλια την Τρίτη 28/11/2023 για τα γλυπτά του Παρθενώνα
https://soundcloud.com/user-
Αθήνα, 13/10/2022
Έρευνα από την Εισαγγελία Αρχαιοκαπηλίας για την προέλευση των 161 αντικειμένων της «Συλλογής Στερν» ζητούν ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων και ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων
Ενώ το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού συνεχίζει να τηρεί ύποπτη σιγή σε σχέση με τα τεκμήρια για την αρχαιοκαπηλική προέλευση των 161 κυκλαδικών αρχαιοτήτων της Συλλογής Στερν και την παράνομη απόκτησή τους από τον ιδιώτη συλλέκτη (βλ. https://sea.org.gr/details.php?id=1286), ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων και ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων προσέφυγαν στην Εισαγγελέα Προστασίας Περιβάλλοντος (αρμόδια και για θέματα αρχαιοκαπηλίας) της Εισαγγελίας Αθηνών.
Η Αναφορά που κατατέθηκε στις 11/10/2022, συνοδεύεται από όλες τις ενδείξεις συνεργασίας του L. Stern με τον καταδικασμένο διεθνώς για αρχαιοκαπηλία Symes, την ταύτιση του ειδωλίου αρ. 29 της «Συλλογής» με το αρχείο του καταδικασμένου για αρχαιοκαπηλία αρχαιοπώλη και παράνομου διακινητή έργων τέχνης Gianfranko Becchina, την απόδοση ειδωλίων της Συλλογής Στερν με την αρχαιοκαπηλία στο νησί της Κέρου και το σύνολο ευρημάτων που βγήκαν λαθραία από τη χώρα («Θησαυρός της Κέρου») καθώς και τις ενδείξεις ότι υπάρχουν και άλλες αδήλωτες ελληνικές αρχαιότητες στα χέρια του αμερικανού πολίτη L. Stern.
Ειδικά για την Κέρο, από την οποία προέρχονται τα ειδώλια με αριθμούς 111, 138, 157, 177, 181 της Συλλογής Στερν, οι Σύλλογοι επισημαίνουν ότι οι αρχαιολογικές ταυτίσεις «αποτελούν σοβαρή ένδειξη, που χρειάζεται περαιτέρω έρευνα, ότι τα αντικείμενα αυτά αποτελούν ευρήματα παράνομης ανασκαφής και παράνομης διακίνησης εκτός της χώρας» και συνεχίζουν: «Επισημαίνουμε την ιδιαίτερη περίπτωση της Κέρου: μετά τη διαπίστωση εκτεταμένης σύλησης στην περιοχή «Κάβος» (ή «Κάβος Δασκαλιού»), ξεκίνησε ανασκαφή το 1964 από την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Έκτοτε έως και το 2018 διενεργήθηκαν διάφορες σωστικές και συστηματικές επιφανειακές και ανασκαφικές έρευνες. Ωστόσο, η αρχαιοκαπηλική δράση εξακολουθούσε, έως και πρόσφατα, παράλληλα προς τις επίσημες έρευνες.
Το σύνολο κυκλαδικών ειδωλίων και θραυσμάτων κυκλαδικών ειδωλίων της ιδιωτικής Συλλογής Η. και M.-L. Erlenmayer προέρχονται πέραν πάσης αμφιβολίας από την Κέρο, όπως επιβεβαιώθηκε πλήρως από την αρχαιολογική έρευνα που απέδειξε ότι θραύσματα ειδωλίων από την συλλογή (σήμερα στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης) συνανήκαν με θραύσματα ειδωλίων που φυλάσσονταν στο Μουσείο της Νάξου προερχόμενα από την ανασκαφή της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας.»
Σύμφωνα με την Αναφορά, «προκύπτει ότι ο ιδιώτης αμερικανός πολίτης κ. Leonard Stern πρέπει να ελεγχθεί για την προέλευση των αντικειμένων που είχε ή έχει στην κατοχή του, τόσο των 161 αρχαίων αντικειμένων που περιλαμβάνονται στη Συμφωνία που κυρώθηκε με το Ν. 4968/2022 όσο και άλλων αρχαίων αντικειμένων που τυχόν έχουν εξαχθεί παράνομα από την ελληνική επικράτεια, για παραβίαση των διατάξεων περί κατοχής, συλλογής, διακίνησης αρχαιοτήτων (άρθρα 23, 27, 28, 29, 32, 34), και με βάση τις ποινικές διατάξεις του Ν. 4858/2021 (κλοπή μνημείων, υπεξαίρεση, αποδοχή και διάθεση μνημείων που αποτελούν προϊόντα εγκλήματος, παράβαση υποχρέωσης δήλωσης μνημείου, παράνομη μεταβίβαση μνημείου, παράνομη εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών, άρθρα 53-70).
Ειδικά για το ειδώλιο αρ. 29 που είναι αποδεδειγμένα προϊόν λαθρανασκαφής, αρχαιοκαπηλίας και παράνομης διακίνησης,ο κ. L. Sternοφείλει εξηγήσεις. Περαιτέρω, ερευνητέα η τυχόν ύπαρξη κυκλώματος παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων, σχετιζόμενο με όλα τα παραπάνω, που εμπίπτει στην κατηγορία του οργανωμένου εγκλήματος.»
Οι Σύλλογοι επισημαίνουν επίσης «ότι ο νόμος Ν. 4968/2022 που αποτελεί Κύρωση Συμφωνίας, δεν τροποποιεί ούτε καταργεί τις διατάξεις του Ν. 4858/2021 ως προς τις υποχρεώσεις κατόχων και συλλεκτών, ούτε ως προς τις ποινικές ευθύνες ιδιώτη σε περίπτωση που αποδέχτηκε προϊόν λαθρανασκαφής και παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών. Η Συμφωνία που κυρώθηκε με το Ν. 4968/2022 δεν αναφέρει σε κανένα σημείο ότι το ελληνικό δημόσιο απεμπολεί τα νόμιμα δικαιώματά του να διώξει ποινικά παράνομες πράξεις που τυχόν έχουν συντελεστεί τουλάχιστον πριν την κύρωση της Συμφωνίας» και ζητούν από την Εισαγγελέα, με βάση τις αρμοδιότητες του άρθρου 71 του Ν. 4858/2021, σε συνεργασία με τις αρμόδιες ιταλικές αρχές και τις αρχές των ΗΠΑ, στη βάση μάλιστα των διμερών συμφωνιών που έχουν υπογραφεί να ελέγξει την προέλευση των 161 Κυκλαδικών αντικειμένων και άλλων αρχαιοτήτων που τυχόν έχει ο κ. Stern στην κατοχή του.
